Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Tarafından Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ Yayımlanmıştır

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ("Merkez Bankası") tarafından hazırlanan Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2023/5)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Sayı: 2026/11) ("Tebliğ") 1 Ağustos 2026 tarihli ve 33327 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

Tebliğ kapsamında özetle aşağıdaki düzenlemeler hayata geçirilmiştir:

"Aracı banka" ve "dönüşüm kuru" tanımları yeniden düzenlenmiş; sermaye ve yönetim ilişkileri çerçevesinde bir firmada asgari %50 oranında hisse, oy hakkı veya yönetim kurulu üyesi seçme hakkına sahip olma hâlini ifade eden "firma kontrolü" kavramı tanımlara eklenmiştir.
Firmaların, talepte bulunmaları ve Merkez Bankası tarafından belirlenen döviz pozisyonu oranını aşmamaları kaydıyla, Türk lirasına çevrilen tutarın %2'si oranında döviz dönüşüm desteğinden yararlanabileceği düzenlenmiş; bu kapsamda Merkez Bankası’na satılan dövizlerin hiçbir şekilde iade edilmeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Merkez Bankası’na satışı yapılacak dövizlerin yurt dışı kaynaklı olduğunun tespitinin aracı banka tarafından yapılacağı, aracı bankaların gerekli gördükleri bilgi ve belgeleri firmalardan talep edebileceği ve firmaların destekten yararlanmadan önce döviz pozisyonu oranlarının belirlenen sınırı aşmadığını aracı bankalara tevsik etmekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.
Merkez Bankası’na, firmaların destek kapsamında satabileceği döviz tutarlarına veya alabileceği destek tutarlarına üst limit belirleme yetkisi verilmiş; bu limitlerin firma kârlılığı ile iş gücü maliyetinden oluşan katma değer dikkate alınarak hesaplanacağı ve üst limitleri aşan başvuruların karşılanmayacağı hükme bağlanmıştır.
Aracılı ihracat sözleşmeleri kapsamında Dış Ticaret Sermaye Şirketleri, Sektörel Dış Ticaret Şirketleri ve diğer aracı ihracatçılar tarafından yurda getirilen dövizlerin, bu firmalara ürün tedarik eden firmalar adına satılabilmesine imkân tanınmış; bu durumda döviz dönüşüm desteğinin doğrudan tedarikçi firmaya aktarılacağı ve uygulama bakımından döviz satışının tedarikçi firma tarafından yapılmış sayılacağı düzenlenmiştir.
Aracı bankaların, döviz dönüşüm desteği işlemleri kapsamında Merkez Bankası tarafından belirlenecek azami komisyon oranını aşmamak kaydıyla komisyon alabileceği hüküm altına alınmıştır.
Tebliğ'e eklenen 4/A maddesi ile gerçeğe aykırı beyan, usulsüz veya amacına aykırı kullanım hâllerinde uygulanacak yaptırımlar ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Buna göre, usulsüz yararlanılan destek tutarlarının kur farkı ve Merkez Bankası’nın ilan ettiği en yüksek gecelik borç verme faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiz ile birlikte tahsil edilmesi, ilgili firmanın belirli sürelerle döviz dönüşüm desteği ve Merkez Bankası kaynaklı kredi imkânlarından yararlandırılmaması ve gerekli görülmesi hâlinde ilgili kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulması öngörülmüştür.
Ayrıca, usulsüzlük nedeniyle hesaplanan tutarın ödenmesine kadar, ilgili firmanın kontrol ettiği firmalar, ilgili firmayı kontrol eden firmalar ile aynı kontrol yapısı içerisinde bulunan firmaların da döviz dönüşüm desteği talepleri ve Merkez Bankası kaynaklı kredi başvurularının kabul edilmeyeceği; aracı bankaların bu kapsamdaki firmaları Merkez Bankası’na bildirmekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.
Tebliğ'e eklenen 6/A maddesi ile Merkez Bankası’na firmalardan bilgi ve belge talep etme, gerekli gördüğü firmaları incelemeye alma ve inceleme süresince destek ödemesini durdurma yetkisi tanınmıştır. İnceleme sonucunda usulsüzlük veya gerçeğe aykırı beyan tespit edilmesi hâlinde destek talebinin reddedileceği ve 4/A maddesindeki yaptırımların uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
Geçici 1 inci maddede yer alan 31/7/2026 tarihi 31/1/2027 olarak değiştirilmiş; ayrıca Tebliğ'in yürürlüğe girmesinden önce verilen döviz almama taahhütlerinin ihlali ile geçmiş dönemde usulsüz şekilde destekten yararlanılmasına ilişkin geçiş hükümleri düzenlenmiştir.

Tebliğ'in 6. maddesi Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir. Tebliğ’in diğer hükümleri ise 1/10/2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.

Tebliğ’in tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr

İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği'nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki tüm içerikler Zümbül Hukuk ve Danışmanlık mülkiyetindedir ve hiçbir içerik yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve atıf yapılmadan kullanılamaz.