Rekabet Kurumu Tarafından Birleşme, Devralma ve Özelleştirme İşlemlerine İlişkin 2023 Yılı Görünüm Raporu Yayımlanmıştır

Şirketler Hukuku, Rekabet Hukuku

Rekabet Kurumu (“Kurum”) tarafından, Rekabet Kurulu’nun (“Kurul”) 2023 yılında karara bağladığı birleşme, devralma ve özelleştirme işlemlerine ait veriler çerçevesinde hazırlanan Birleşme ve Devralma Görünüm Raporu (“Rapor”) 05.01.2024 tarihinde, Kurum’a ait internet sitesinde paylaşılmıştır.

4054 sayılı Kanun’un (“Kanun”) 7. maddesi ile öngörülen denetimler sonucunda 2023 yılı içerisinde incelenerek karara bağlanan verilere göre hazırlanan Rapor’a göre;

  • Kurum tarafından toplam 217 birleşme ve devralma işlemi incelenmiş olup özelleştirmeler hariç bu işlemlerin 94’ünde Türkiye kökenli, hedef şirketler[1] incelenmiştir. Bildirilen işlemlerin toplam işlem bedeli 162 milyar 555 milyon TL (6,85 milyar dolar) olduğu tespit edilirken aynı döneme ait 3 özelleştirme işleminin ihale süreci gerçekleştirilenlerin işlem bedeli yaklaşık 425 milyon TL (18 milyon dolar) olarak tespit edilmiştir.
  • 2023 yılında incelenen işlemlerden 113’ünün ise yabancıların yurt dışında gerçekleştirdikleri birleşme ve devralma işlemlerine ilişkin olduğu anlaşılmış olup Türkiye kökenli şirketlere doğrudan yatırım öngörülmeyen bu işlemlerin toplam işlem bedeli 57 trilyon 362 milyar TL (2,41 trilyon dolar)’dir.
  • 2023 yılında yabancı yatırımcılar tarafından 35 ayrı birleşme ve devralma işleminde Türkiye kökenli şirketlere yatırım yapılması öngörülmüş ve yabancı yatırımcıların işlem sıralamasına göre ilk sırada 8 işlem ile Almanya kökenli yatırımcılar yer almıştır.
  • Türkiye kökenli hedef şirketlere yapılan bu 35 işlemde yabancı yatırımcılar tarafından yaklaşık 68 milyar TL (2,86 milyar dolar) yatırım gerçekleştirileceği bildirilmiştir. Bu işlem bedeli özelleştirmeler dahil olmak üzere Türkiye kökenli şirketler için öngörülen toplam işlem bedelinin %42’sini oluşturmuştur.
  • Birleşme ve devralma işlemlerinde hedef şirketin Türkiye kökenli olduğu işlemler içinde en yüksek işlem değeri “hayvansal üretim” alanında gerçekleşmiş; özelleştirme işlemleri içinde ise “giyim eşyalarının imalatı” en yüksek işlem değerine sahip olmuştur.
  • Aynı mülkiyet veya yönetim yapısı içinde yer alan işletmelerin kendi aralarında gerçekleştirdikleri grup içi birleşme ve devralma işlemleri Rekabet Kurumunun denetimi dışında bırakılmıştır.
  • Raporda değerlendirmeler ilke olarak hedef şirketin kökeni, söz konusu şirketin hangi ülkenin hukukuna tabi olarak kurulmuş olduğuna göre yapılmış buna göre Rapor’da işlemler “Tüm İşlemler” ve “Türkiye İşlemleri” olmak üzere ikiye ayrılarak incelenmiştir.
  • İşlem bedelinin yabancı para cinsinden bildirildiği durumlarda bu bedel işlemin karara bağlandığı yıldaki ortalama kur bilgisi kullanılarak Türk Lirasına çevrilmiştir.[2] 
  • 2022 yılında Türkiye kökenli hedef şirketler için yapılan gruplamada ise ilk sırada beşer işlemle Hollanda ve Birleşik Arap Emirlikleri kökenli yatırımcılar yer aldığı görülürken 2023 yılında Türkiye kökenli hedef şirketler için yapılan gruplamada;
    • İlk sırada sekiz işlemle Almanya,
    • İkinci sırada beş işlemle Hollanda,
    • Üçüncü sırada Lüksemburg

      kökenli yatırımcılar yer almaktadır.

  • 2023 yılında dünya genelinde yatırım yapılan sektörlerden öne çıkanları;
  • Bilgisayar programlama, danışmanlık ve ilgili faaliyetler
  • Programcılık ve yayıncılık faaliyetleri
  • Gıda ürünlerinin imalatı 
  • Kimyasal ürünlerin imalatı
  • Temel eczacılık ürünleri imalatı
  • Motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı

olarak belirtilmiştir.

  • İşlem sayısı ve değerinin ekonomik faaliyetlere göre dağılımında ana faaliyetler bakımından en yüksek işlem hacmi gerçekleşen ilk alan “tarım, ormancılık ve balıkçılık” (36,8 milyar TL) olurken bunu ikinci sırada “ulaştırma ve depolama” (34,3 milyar TL) takip etmiştir. En yüksek işlem hacmi kaydedilen üçüncü ana faaliyet alanı ise “toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı” (30,1 milyar TL) olmuştur.
  • Kurum tarafından son olarak Kurum’a bildirilen birleşme ve devralma işlemlerinin, 2023 yılında son bildirim tarihinden itibaren ortalama 13 gün sonra karara bağlandığı, 1 işlemin nihai incelemeye alındığı belirtilmiştir.

Söz konusu Rapor’un tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Konuya ilişkin Kurum’un internet sitesinde yer alan açıklamaya buradan ulaşabilirsiniz.

 

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr

 


[1] Kurum’a göre “Hedef şirket” kavramı birleşme, devralma ya da ortak girişim işlemine konu edilen kişiyi veya ekonomik birimi ifade etmektedir.

[2] Kurum’a göre 2023 yılsonu döviz kuru ortalaması Avro: 25,68; Dolar: 23,74 TL olarak alınmıştır.