Radyoaktif Atıklara İlişkin Yönetmelik Yayımlandı

Nükleer Düzenleme Kurumu (“Kurum”) tarafından hazırlanan Radyoaktif Atık Ve Kullanılmış Yakıt Yönetimi Yönetmeliği (“Yönetmelik”) 07.11.2023 tarihli ve 32362 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 

2004 tarihli Radyoaktif Madde Kullanımından Oluşan Atıklara İlişkin Yönetmelik, 2009 tarihli Yüksek Aktiviteli Kapalı Radyoaktif Kaynakların ve Sahipsiz Kaynakların Kontrolü Yönetmeliği ve 2013 tarihli Radyoaktif Atık Yönetimi Yönetmeliğini ortadan kaldıran yeni düzenleme, radyasyon faaliyetleri sırasında ortaya çıkan radyoaktif atıklarla kullanılmış yakıtların güvenli bir şekilde yönetimini ve çevreye salınmadan imhasını amaçlamaktadır.

Yeni düzenlemeye göre;

• Nükleer tesislerin faaliyetinde yetkilendirilen kişi, Kuruma sunulmak üzere 7381 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen Ulusal Radyoaktif Atık Yönetim Planına uygun bir radyoaktif atık ve kullanılmış yakıt yönetimi planı hazırlamak zorundadır. Yönetim planının içereceği asgari bilgiler Yönetmelikte belirtilmiştir.
• Kuruma başvuran yetkilendirilen kişiler ayrıca ulusal radyoaktif atık ve kullanılmış yakıt envanterine ilişkin bilgileri sonu (4) ve (9) ile biten yılların sonuna kadar hazırlayıp TENMAK’a (Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu) sunmak zorundadır.
• Sahipsiz radyoaktif madde sebebiyle ortaya çıkan zarar ve masrafların TENMAK tarafından tespit edilen son sahibi tarafından karşılanacağı belirtilmiştir.
• Radyoaktif atıklar ve kullanılmış yakıtların sahadaki yönetimi, radyoaktif atıkların radyasyon uygulaması, diğer faaliyetlerin yürütüldüğü yerlerdeki yönetimi veya başka bir tesise taşınmasından faaliyet için yetkilendirilen kişi sorumlu tutulmuştur.
• Yetkilendirilen kişinin işi bırakması, yetkisinin kısıtlanması, askıya alınması veya iptal edilmesi bu sorumluluklarını ortadan kaldırmayacaktır.
• Radyoaktif atıkların işlenmesinde ön muamele, muamele ve uygunlaştırma süreçlerinden geçilecek ve daha sonrasında Yönetmeliğin 22.maddesine uygun şekilde paketlenecektir.
• Radyoaktif atık bertaraf tesislerinde yalnızca katı veya katı forma dönüştürülmüş radyoaktif atıklar bertaraf edilecektir.
• Radyoaktif atıklar uygun yöntemle açılmış kuyularda bertaraf edilebilecektir.
• Kurumun denetlemesi sonucu karar ve talimatlara aykırı davrananlara idari yaptırım uygulanacaktır.
• Yönetmeliğin yürürlüğünden önce radyasyon tesislerini işletmek veya radyasyon uygulamalarını yürütmek üzere yetkilendirilen kişiler lisansın yenilenmesi veya lisans değişikliğine ilişkin ilk başvurusunda bu Yönetmeliğe uygun bir plan oluşturarak Kuruma sunmak zorundadır.
• Yönetmeliğin yürürlüğünden önce nükleer tesis kuranlar veya nükleer tesis veya radyoaktif atık tesisi işletmek üzere yetkilendirilen kişiler bu Yönetmeliğe uyum sağlayan bir plan oluşturarak Yönetmeliğin yayımından itibaren 1 yıl içinde Kuruma sunmak zorundadır.
• İthal edilecek metal hurdaların yurda girişinde radyoaktivite tespit edildiği takdirde çıkış ülkesinde hurdalar gemi veya nakil aracına yüklenmeden önce Kurum tarafından yetkilendirilen tüzel kişiler radyasyon kontrolü yapacak ve kontrol sonucu radyoaktif madde içermediği tespit edilirse bunu gösteren belgeye dayanarak metal hurdalar, sahipsiz radyoaktif madde olarak işlem görecektir. Bunun sonucunda metal hurdaların atık yönetimi ve taşınmasına ilişkin masraflar söz konusu hurdaların ithalatçısı tarafından karşılanacaktır.

Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

İlgili Yönetmeliğin tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr