Duyurular
Obilet Bilişim Sistemleri A.Ş. Hakkında Yürütülen Soruşturma Taahhüt İle Sonlandırılmıştır
Rekabet Kurumu (‘’Kurum’’) tarafından 18/08/2023 tarihinde yapılan açıklamaya göre;
Rekabet Kurulunun 16.06.2022 tarihli ve 22-27/433-M sayılı kararı uyarınca Obilet Bilişim Sistemleri A.Ş.’nin bilet satışına aracılık hizmeti için otobüs firmalarına uyguladığı bilet satışı komisyon oranlarını aşırı olarak belirlemek ve biletleme yazılımı hizmeti, otobüs biletlerinin platformlar üzerinden satışı ve sefer verilerinin platformlara dağıtımı pazarlarında rakiplerini dışlamak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 6.[1] maddesini ve 4.[2] maddesini ihlal ettiği iddiasıyla soruşturma başlatılmış, akabinde 13.10.2022 tarihli ve 22-47/683-M sayılı Kurul kararıyla dosya kapsamına yeni giren iddialar soruşturmaya eklenmiştir.
Obilet Bilişim Sistemleri A.Ş.’nin otobüs taşımacılığı için biletleme yazılım hizmetinin, otobüs biletlerinin platformlar üzerinden satışı hizmetine bağlanmasına yol açabilecek uygulamaları ile Obilet Bilişim Sistemleri A.Ş. ve rakip platformlar arasındaki sözleşmelerde yer alan çevrimiçi reklam yasakları ve iletişim yasağı bakımından ortaya çıkan rekabetçi endişeleri gidermeye yönelik olarak bir taahhüt paketi sunulmuştur. Söz konusu taahhüt paketi hakkında üçüncü kişilerin görüşlerine de başvurulmuştur.
Taahhüt süreci sonucunda 15.06.2023 tarihinde Rekabet Kurulunca dosyanın müzakeresi neticesinde; Obilet Bilişim Sistemleri A.Ş.'nin 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 6. maddelerini ihlal edebileceği değerlendirilen davranışları bakımından, Rekabet Kurumu kayıtlarına 30.05.2023 tarihli ve 39157 sayılı yazı ile giren nihai taahhüt metni kapsamında sunduğu nihai taahhütlerin, dosya kapsamında tespit edilen rekabet sorunlarını giderebilecek nitelikte olması nedeniyle kabul edilmesine ve Rekabet Kurulunun 16.06.2022 tarih ve 22-27/433-M sayılı, 13.10.2022 tarih ve 22-47/683-M sayılı kararları uyarınca Obilet Bilişim Sistemleri A.Ş. hakkında yürütülmekte olan soruşturmanın sonlandırılmasına 23-27/521-177 sayı ile karar verilmiştir.
Kabul edilen OBİLET taahhütleri kısaca aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
- OBİLET tarafından farklı biletleme yazılımını kullanan taşıyıcı firmalar için yazılım hizmeti içermeyen çevrim içi bilet satış sözleşme metni hazırlanmış ve taşıyıcı firmalar ile imzalanmaya başlamıştır. Anılan sözleşme ile uygulanan modelde taşıyıcı firmalar OBİLET’e yalnızca Satış-Dağıtım-Pazarlama komisyon bedeli ödeyecektir.
- Hâlihazırda OBİLET’in biletleme yazılımını kullanan bir taşıyıcı firmanın başka bir yazılım kullanmaya karar vermesi durumunda bu husus taşıyıcı firmanın OBİLET platformu üzerinden satışa kapatılması yönünde bir gerekçe oluşturmayacak ve OBİLET tarafından taşıyıcı firmaya herhangi bir ayrımcı ya da dışlayıcı davranışta bulunmayacaktır.
- Taşıyıcı firmanın obilet.com platformu üzerinden satışa kapatılması ise hangi biletleme yazılımını kullandığı fark etmeksizin yalnızca yürürlükteki mevzuat hükümleri ve esaslı yükümlülükleri ihlal etmesi durumunda söz konusu olacaktır.
- OBİLET tarafından yeni bir iş modeli geliştirilmiş ve sefer verilerinin OBİLET’e iletimi bakımından biletleme yazılımı hizmeti veren firmalar ile imzalanmak üzere anlaşma örneği hazırlanmıştır. Biletleme yazılımı hizmeti veren firmaların OBİLET’e yönelik hizmeti yalnızca sefer verisi iletimi olarak belirlenmiştir. Bu vesile ile OBİLET tarafından ilgili firmalara sefer verilerinin iletimi için komisyon ödenecektir.
- OBİLET tarafından rakip çevrim içi satış platformlarına sefer verisi dağıtımı yapılan taşıyıcı firmaların markaları bakımından çevrim içi reklam yasağı getirilmeyecektir.
- OBİLET tarafından rakip çevrim içi satış platformlarına OBİLET/BİLETALL markaları bakımından geniş kapsamlı çevrim içi reklam yasağı getirilmeyecektir.
- OBİLET tarafından rakip çevrim içi satış platformlarının sefer verisi dağıtımı yapılan taşıyıcı firmalar ile iletişime geçilmesini engelleyen sözleşme hükümleri yürürlükten kaldırılmış olup çevrim içi satış platformlarının taşıyıcı firmalar ile iletişime geçmesi engellenmeyecektir.
- 7 numaralı taahhüt ile bağlantılı olarak, OBİLET’in geliştirdiği yeni iş modeline göre taşıyıcı firmalar ile çevrim içi bilet satış platformları doğrudan bağlantı kurarak anlaşabilecek, bu durumda OBİLET yalnızca ilgili taşıyıcı firmanın sefer verisini platforma iletmekle sorumlu olacaktır. Bu iş modelinde OBİLET taşıyıcı firmalara yönelik olarak herhangi bir ayrımcı ya da dışlayıcı davranışta bulunmayacaktır.
- OBİLET’ten hizmet alan çevrim içi bilet satış platformlarının bilet satışlarına ilişkin olarak OBİLET, yazılımlarına taşıyıcı firmaların hangi platformun ne kadar bilet satışı gerçekleştirdiğini görebileceği bir raporlama ekranı eklemiş olup buna yönelik taşıyıcı firma ya da platformlardan herhangi bir ücret talep etmeyecektir.
- OBİLET tarafından biletleme yazılımını kullanan taşıyıcı firmalara bir duyuru yapılarak taahhütlerle ilgili bilgi verilecektir.
Söz konusu açıklamanın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.
Saygılarımızla,
Zümbül Hukuk ve Danışmanlık
info@zumbul.av.tr
[1] Hakim Durumun Kötüye Kullanılması -Madde 6-
Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasaktır. Kötüye kullanma halleri özellikle şunlardır:
a) Ticari faaliyet alanına başka bir teşebbüsün girmesine doğrudan veya dolaylı olarak engel olunması ya da rakiplerin piyasadaki faaliyetlerinin zorlaştırılmasını amaçlayan eylemler,
b) Eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayırımcılık yapılması,
c) Bir mal veya hizmetle birlikte, diğer mal veya hizmetin satın alınmasını veya aracı teşebbüsler durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın veya hizmetin, diğer bir mal veya hizmetin de alıcı tarafından teşhiri şartına bağlanması ya da satın alınan bir malın belirli bir fiyatın altında satılmaması gibi tekrar satış halinde alım satım şartlarına ilişkin sınırlamalar getirilmesi,
d) Belirli bir piyasadaki hakimiyetin yaratmış olduğu finansal, teknolojik ve ticari avantajlardan yararlanarak başka bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabet koşullarını bozmayı amaçlayan eylemler,
e) Tüketicinin zararına olarak üretimin, pazarlamanın ya da teknik gelişmenin kısıtlanması.
[2] Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar -Madde 4-
Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır. Bu haller, özellikle şunlardır:
a) Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tesbit edilmesi,
b) Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü,
c) Mal veya hizmetin arz ya da talep miktarının kontrolü veya bunların piyasa dışında belirlenmesi,
d) Rakip teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırılması, kısıtlanması veya piyasada faaliyet gösteren teşebbüslerin boykot ya da diğer davranışlarla piyasa dışına çıkartılması yahut piyasaya yeni gireceklerin engellenmesi,
e) Münhasır bayilik hariç olmak üzere, eşit hak, yükümlülük ve edimler için eşit durumdaki kişilere farklı şartların uygulanması,
f) Anlaşmanın niteliği veya ticari teamüllere aykırı olarak, bir mal veya hizmet ile birlikte diğer mal veya hizmetin satın alınmasının zorunlu kılınması veya aracı teşebbüs durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın ya da hizmetin diğer bir mal veya hizmetin de alıcı tarafından teşhiri şartına bağlanması ya da arz edilen bir mal veya hizmetin tekrar arzına ilişkin şartların ileri sürülmesi,
Bir anlaşmanın varlığının ispatlanamadığı durumlarda piyasadaki fiyat değişmelerinin veya arz ve talep dengesinin ya da teşebbüslerin faaliyet bölgelerinin, rekabetin engellendiği, bozulduğu veya kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik göstermesi, teşebbüslerin uyumlu eylem içinde olduklarına karine teşkil eder. Ekonomik ve rasyonel gerçeklere dayanmak koşuluyla taraflardan her biri uyumlu eylemde bulunmadığını ispatlayarak sorumluluktan kurtulabilir.
Türkçe
English