İlk Derece Mahkemesi Tarafından Dava Açma Süresinin Yanlış Belirlenmesi Sonucu Davanın Süre Aşımından Reddinin Mahkemeye Erişim Hakkının İhlali Olduğuna İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararı

Anayasa Mahkemesi

Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (“AYM”) adil yargılanma hakkı bağlamında mahkemeye erişim hakkını incelediği 2020/2418 başvuru numaralı ve 15/11/2023 tarihli “Bülent Silkü Başvurusu” isimli kararı (“Karar”) 28 Şubat 2024 ve 32474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Karar’a göre;

  • Başvuru, taşınmazın bulunduğu alanın 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmesine ilişkin işlemin iptali talebiyle açılan davanın süre aşımından reddi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasıyla yapılmıştır.
  • İlk derece mahkemesi, Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun (“Kurul”) kararına karşı 60 gün içinde dava açılmadığı gerekçesiyle davayı reddederken karşı oyda dava konusu işlemin mülkiyet hakkı ile ilişkisi dikkate alınarak davanın süresinde açıldığının kabulü gerektiğini ifade edilmiştir.
  • Başvurucu, 2863 sayılı Kanun'un (“Kanun”) 7. maddesi uyarınca dava açma süresinin yazılı bildirim tarihinden itibaren işlemeye başlayacağını belirtmiş ve kendisine herhangi bir bildirim yapılmadığını, tescil kararının Resmî Gazete'de yayımlanma tarihinin dava açma süresinin işleyeme başladığı tarih olarak kabul edilmesinin mahkemeye erişim hakkı ile mülkiyet hakkını ihlal ettiğini öne sürerek bireysel başvuruda bulunmuştur.
  • AYM tarafından;
  • Mahkemeye erişim hakkının bir uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyabilmek ve uyuşmazlığın etkili bir şekilde karara bağlanmasını isteyebilmek anlamına geldiği ifade edilmiş ve somut olayda davanın süre aşımı yönünden reddedilmesi nedeniyle uyuşmazlığın esasının incelenememesinin mahkemeye erişim hakkına müdahale teşkil ettiği,
  • Dava açma süresinin başlatılacağı tarihin belirlenmesi noktasında Anayasa Mahkemesinin bir görevinin bulunmadığı,
  • Anayasa Mahkemesinin bu hususta üstleneceği rolün, dava açma süresinin hangi tarihten itibaren başlatılması gerektiğiyle ilgili olarak derece mahkemelerinin yorumlarının mahkemeye erişim hakkına etkisini incelemek olduğu,
  • Mahkemenin taşınmazın sit alanı olarak ilan edildiğine yönelik kararın başvurucuya tebliğ edilmediği nazara alınmadan dava açma süresini tescil işleminin Resmî Gazete'de ilan tarihinden itibaren hesaplanmasına yönelik yorumunun başvurucunun dava açabilmesini önemli ölçüde zorlaştırarak başvurucuya şahsi olarak aşırı bir külfet yüklediği

belirtilerek müdahalenin ölçüsüz olduğuna ve Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE karar verilmiştir.

AYM’nin söz konusu Karar’ının tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

 

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr