Kişisel Verilerin Korunması Mevzuatında Öngörülen Önemli Değişiklikler

Kişisel Verilerin Korunması Hukuku, Data Protection Law

Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü’ne (“GDPR”) Uyum Kapsamında 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nda (KVKK”) Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Taslağı Meclis Komisyonuna Sunulmuştur

Türkiye Büyük Millet Meclisi (“TBMM” veya “Meclis”) Başkanlığına sunulan 16/02/2024 tarihli ve 2/2023 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 659 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (“Kanun Teklifi”) ile Avrupa Birliği’nde 28/5/2018 tarihinde yürürlüğe giren 2016/679 Sayılı Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (“Tüzük” veya “GDPR”) esas alınarak 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (“KVKK” veya “Kanun”) güncellenmesi ve 2021 yılında açıklanan İnsan Hakları Eylem Planı ile Ekonomi Reformları Eylem Planı ve 2024-2026 Orta Vadeli Programının Tüzük’e uygun hale getirmesi amaçlanmıştır.

Kanun Teklifi ile KVKK’ya getirilmesi planlanan başlıca değişiklikler şu şekildedir:

  1. Özel Nitelikli Kişisel Verilerin İşlenmesi Halleri:

Kanun’un 6 ncı maddesinde yer alan ve kişilerin siyasi düşüncesi, dini, sağlığı, ceza mahkumiyeti verileri ve biyometrik, genetik verileri gibi verilerini içeren özel nitelikli kişisel verilerin başta sigortacılık sektörü, çalışma mevzuatı, iş sağlığı ve güvenliği ile sosyal hizmetler alanları olmak üzere işverenlerin hukuki yükümlülüklerinin yerine getirilebilmesi için, Kanun Teklifi’yle ilgili kişinin açık rızası olmaksızın 6. maddenin 2. fıkrasına getirilen sınırlı sayıda hallerde özel nitelikli kişisel verilerinin açıkça işlenmesi imkanı getirilmiştir.

 

KVKK’nın “Özel nitelikli kişisel verilerin işlenme şartları” başlıklı 6. Maddesi Mevcut Hükmü

 

Kanun Teklifi ile Getirilen Özel Nitelikli Kişisel Verilerin İşlenmesine İzin Verilen Örnek Haller

 

 

MADDE 6- (1) Kişilerin ırkı, etnik kökeni, siyasi düşüncesi, felsefi inancı, dini, mezhebi veya diğer inançları, kılık ve kıyafeti, dernek, vakıf ya da sendika üyeliği, sağlığı, cinsel hayatı, ceza mahkûmiyeti ve güvenlik tedbirleriyle ilgili verileri ile biyometrik ve genetik verileri özel nitelikli kişisel veridir.

 

(2) Özel nitelikli kişisel verilerin, ilgilinin açık rızası olmaksızın işlenmesi yasaktır.

 

(3) Birinci fıkrada sayılan sağlık ve cinsel hayat dışındaki kişisel veriler, kanunlarda öngörülen hâllerde ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir. Sağlık ve cinsel hayata ilişkin kişisel veriler ise ancak kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbî teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi, sağlık hizmetleri ile finansmanının planlanması ve yönetimi amacıyla, sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından ilgilinin açık rızası aranmaksızın işlenebilir.

 

(4) Özel nitelikli kişisel verilerin işlenmesinde, ayrıca Kurul tarafından belirlenen yeterli önlemlerin alınması şarttır.

 

a) İlgili kişinin açık rızasının olması

 

b) Kanunlarda açıkça öngörülmesi

c)Fiili imkânsızlık nedeniyle rızasını açıklayamayacak durumda bulunan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin, kendisinin ya da bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için zorunlu olması,

 

ç) İlgili kişinin alenileştirdiği kişisel verilere ilişkin ve alenileştirme iradesine uygun olması,

 

d) Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için zorunlu olması,

 

e) Sır saklama yükümlülüğü altında bulunan kişiler veya yetkili kurum ve kuruluşlarca, kamu sağlığının korunması, koruyucu hekimlik, tıbbi teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerinin yürütülmesi ile sağlık hizmetlerinin planlanması, yönetimi ve finansmanı amacıyla gerekli olması,

 

f) İstihdam, iş sağlığı ve güvenliği, sosyal güvenlik, sosyal hizmetler ve sosyal yardım alan hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi için zorunlu olması,

 

g) Siyasi, felsefi, dini veya sendikal amaçlarla kurulan vakıf, dernek ve diğer kâr amacı gütmeyen kuruluş ya da oluşumların, tâbi oldukları mevzuata ve amaçlarına uygun olmak, faaliyet alanlarıyla sınırlı olmak ve üçüncü kişilere açıklanmamak kaydıyla; mevcut veya eski üyelerine ve mensuplarına veyahut bu kuruluş ve oluşumlarla düzenli olarak temasta olan kişilere yönelik olması

 

 

 

 

 

  1. Kişisel Verilerin Yurt Dışına Aktarılması:

Kanun Teklifi’yle getirilen değişikliklere göre Kanun’un 9. maddesinde yer alan kişisel verilerin yurt dışına aktarılması usulünde değişikliğe gidilerek kişisel verilerin yurt dışına aktarılabilmesi için Kanun’un 5 inci maddesinin ikinci fıkrası ile 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan belirli veri işleme şartlarının varlığı yanında aktarılacak ülkede yeterli korumanın sağlanmış olması aranacaktır.

Teklif’e göre yeterli korumaya dair Kişisel Verileri Koruma Kurulu (“Kurul”) tarafından hakkında yeterli korumayı sağladığı yönünde karar bulunmayan ülke, uluslararası kuruluş veya ülke içerisindeki sektörlere açık rıza aranmaksızın kişisel verilerin aktarılması ancak şu şartların sağlanması durumunda mümkün olacaktır:

  1. Veri işleme şartlarından birinin bulunması şartı
  2. Aktarımın yapılacağı ülkede de ilgili kişinin haklarım kullanma ve etkili kanun yollarına başvurma imkânının bulunması şartı
  3. "Uygun güvencelerden" birinin sağlanması

Teklif’te aynı zamanda Kanun’da yer alan düzenlemenin ve Kurul’un çok az başvuruya izin vermesinin ticari hayatta hemen hemen her şirket ve gerçek kişi tarafından sıklıkla kullanılan ve sunucuları yurt dışında bulunan ve çoğu bulut tabanlı yazılım ve uygulamaların hukuka uygun olarak kullanılmasını nerdeyse imkansız hale getirdiği belirtilirken Kanun’un şu anki uygulamasından farklı olarak yabancı ülkenin tamamı yerine o ülke içerisindeki bir sektör veya uluslararası kuruluş özelinde de yeterlilik kararı verilmesine imkan tanınacaktır.

Teklif’in gerekçesinde yer alan örneğe göre ülkemizdeki otomotiv sektörünün yoğun ticari ilişki kurduğu bir yabancı ülkenin tamamı yerine, o ülkedeki otomotiv sektörü bakımından yeterlilik kararı verilmesi mümkün hale gelecektir.

Yeterlilik kararı bulunmayıp uygun güvencelerden birinin sağlanamadığı bazı istisnai durumlarda tek veya birkaç sefer ve süreklilik taşımayacak şekilde, yurt dışına veri aktarılmasına imkân sağlanmaktadır. Örneğin; Türkiye'deki bir şirketin yurt dışında bulunan bir şirketle arızi olarak gerçekleştirmeyi düşündüğü ticari faaliyet bakımından muhatap şirketle irtibat halinde olacak çalışanlarına ilişkin bilgileri paylaşabilecektir.

Teklifle getirilen geçiş hükmüne göre Kanun değişikliğinin yürürlüğe girmesinden önce alınmış veya sonra alınacak açık rızaya dayalı olarak yurt dışına veri aktarılmasına Kanun değişikliğinin yürürlüğe girmesinden itibaren üç ay daha imkân tanınacaktır.

 

  1. Sözleşmeyi Bildirme Yükümlülüğü:

Kanun Teklifi’ne göre yeni düzenleme ile veri sorumluları veya veri işleyenler, imzalanan standart sözleşmeyi Kurum’a bildirmekle yükümlü olacak ve bu yükümlülüğün ihlal edilmesi halinde veri sorumlusu veya veri işleyen gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişileri hakkında idari para cezası uygulanacaktır.

Düzenleme ile veri işleyenlere standart sözleşmenin bildirilmesi bakımından ilk kez sorumluluk yüklenmiş olmaktadır.

 

  1. Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun Kararlarına Karşı İdari Dava Yolu:

Teklif’i getirenler bakımından Kurul’un verdiği idari yaptırım kararlarının öneminin dikkate alınması sonucunda, yeni düzenlemelerin yürürlüğe girmesiyle kararlara karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru yerine idare mahkemelerinde dava açılacaktır.

Düzenlemelerin yürürlüğe girmesi halinde getirilen geçiş düzenlemesi uyarınca 1/6/2024 tarihi itibarıyla sulh ceza hâkimlikleri önünde bulunan dosyalar, bu hâkimliklerce nihai olarak karara bağlanacaktır.

 

 

 

Söz konusu 16/02/2024 tarihli ve 2/2023 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 659 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin KVKK düzenlemesiyle ilgili 33-34-35 ve 36. maddelerinin tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

 

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr