Duyurular
İnternet Sitelerine Erişimin Engellenmesi Kararlarına İlişkin İstatistiklerle İlgili Bilgi Edinme Talebinin Reddedilmesi Nedeniyle İfade Özgürlüğünün İhlal Edildiğine İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararı
Anayasa Mahkemesinin 15.02.2023 karar tarihli 2016/6815 başvuru numaralı kararı (“Karar”), 14 Nisan 2023 tarihli ve 32163 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Söz konusu Karar’a göre:
- Başvuru; internet sitelerine erişimin engellenmesi kararlarına ilişkin istatistiklerle ilgili bilgi edinme talebinin reddedilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkindir.
- Başvurucu 21.12.2009 tarihinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (“BTK”) Telekomünikasyon İletişim Başkanlığına 09.10.2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu hükümleri kapsamında bir başvuru yapmıştır.
- Başvurucu, BTK’nın cevabına karşı 11.02.2010 tarihinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna (“Kurul”) itiraz etmiştir. Kurul 04.03.2010 tarihinde başvurucunun itirazını reddetmiştir.
- Bunun üzerine başvurucu, BTK'ya yaptığı bilgi edinme başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açmıştır. BTK ise usul yönünden davanın Danıştayda açılması gerektiğinden görev yönünden reddedilmesi gerektiğini, esas yönünden ise davacının talebinin kabul edilmesinin mevzuat uyarınca mümkün olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir. Yargılamayı yürüten idare mahkemesi davayı reddetmiş, temyiz incelemesini yapan Danıştay bu kararı onamıştır.
- Başvurucu, internet sitelerine erişimin engellenmesi kararlarına ilişkin istatistiklerle ilgili bilgi edinme talebinin reddedilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiğini iddia etmiştir.
- Başvurucunun internet hukuku ve insan hakları alanında çalışan bir akademisyen olduğu dikkate alındığında faaliyetlerinin basın özgürlüğünün sağladığı korumaya benzer bir koruma gerektirdiği, başvurucu için uyuşmazlık konusu bilgi talebinin düşüncenin açıklanması amacının bir ön koşulu olduğu ve düşüncenin oluşumu sürecinde faydalanılmak üzere ulaşılması gerekli bir bilgi olduğu kanaatine varılmıştır.
- Somut olayda başvurucunun birinci ve ikinci talebi ile ilgili olarak; başvurucunun talep ettiği bilgiyi kamuya açık kaynaklardan kendisinin filtreleyip, derleyebileceği hâlde idareden talep ederek önemli ölçüde iş yüküne yol açtığı bir durum olmadığı gibi hâlihazırda idare tarafından seçilen parametrelere göre yayımlanan bilginin yeterli görülmeyip daha ayrıntılı parametrelere dayanan bilgi talep edilmesiyle önemli ölçüde iş yüküne yol açılan bir durum veya idarenin bile elinde olmayan bir bilginin istenmesi de söz konusu değildir. Erişimin engellenmesi istatistiklerine ilişkin ve açıkça kamu yararına olan bir konuda tartışmaya katkıda bulunmak amacıyla yapılan bilgi talebinin internette ifade özgürlüğü üzerine çalışan bir akademisyen ve internet üzerinden sansürle mücadele eden sivil toplum örgütlerinde aktif rol üstlenen başvurucunun çevrim içi alanda ifade özgürlüğü ihlallerine yönelik yürüttüğü çalışmaları için gerekli olduğu değerlendirilmiş ve ifade özgürlüğünün ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır.
- Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia açısından yapılan incelemede Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılan başvurunun incelenmesinin bireysel başvurunun ikincil niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna varılmış, başvuru yollarının tüketilmemiş olması nedeniyle başvurunun kabul edilmezliğine karar verilmiştir.
Söz konusu Karar’ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.
Saygılarımızla,
Zümbül Hukuk ve Danışmanlık
Türkçe
English