İş Kazasından Kaynaklı Tazminat Davasında Sonradan Artırılan Talep Miktarının Zamanaşımı Nedeniyle Reddedilmesinin Anayasal Haklara Aykırılığına İlişkin AYM Kararı

Anayasa Mahkemesinin (“AYM”), iş kazasından kaynaklanan tazminat davasında talebin daha sonra artırılan kısmının zamanaşımı gerekçesiyle reddedilmesi ve aleyhe yüksek vekalet ücretine hükmedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle de makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkin 23.03.2023 tarihli ve 2019/430 başvuru numaralı kararı, 32199 sayılı ve 23 Mayıs 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Söz konusu karara göre;

  • Bölge Adliye Mahkemesi tarafından, başvurucunun açmış olduğu ek davanın asıl davanın devamı niteliğinde olduğu ve ek davanın asıl dava dosyası ile birleşmesi nedeniyle başvurucunun yaptığı işlemin gerçekte ıslah işlemi olduğu yönünde değerlendirmede bulunulmuştur.
  • Bölge Adliye Mahkemesine göre iş kazasının meydana geldiği tarihten itibaren başlayan zamanaşımı süresi dilekçenin sunulduğu tarihte dolmuştur. Bu çerçevede bilirkişi raporu doğrultusunda artırılan kısma yönelik dava reddedilmiştir.
  • Başvuruya konu davada tazminat miktarının ancak bilirkişi raporuyla belirlenebilir nitelikte olduğu ve bu raporun ise zamanaşımı süresinin geçmesine yol açacak şekilde olay tarihinden itibaren 11 yılı aşkın, ilk dava tarihinden itibaren ise yaklaşık 9 yıllık süre geçtikten sonra alınabildiği tespit edilmiştir.
  • AYM, Bölge Adliye Mahkemesinin zamanaşımı süresinin başlangıcı yönünden zararın öğrenilmesi kavramını dar yorumladığını ifade ederek başvurucunun zararının miktarını davayı açtığı tarihte bilebilmesinin mümkün olmadığı hususunun dikkate alınmadan başvurucunun bilirkişi raporuyla belirlenen tazminatı talep hakkının ortadan kaldırıldığı yönünde değerlendirmede bulunmuştur.
  • Mahkemeye erişim hakkına yapılan bu müdahalenin başvurucuya aşırı bir külfet yüklediği ifade edilmiştir.
  • Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesi ile güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir.
  • Bunun yanı sıra, başvurucu tarafından yargılama sonucunda başvurucunun aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin yüksek olduğu ve bu nedenle başvurucunun mahkemeye erişim hakkına müdahale edildiği iddia edilmişse de AYM tarafından halihazırda Anayasa’nın 36. maddesi ile güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine karar verilmiş olması nedeniyle bu şikayet hakkında ayrıca değerlendirme yapılmasına yer olmadığına karar verilmiştir.
  • Başvurucu aynı zamanda yargılamanın uzun sürmüş olması nedeniyle makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek yargılamanın yenilenmesi ile maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.
  • AYM tarafından Anayasa’nın 36. maddesi ile güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği tespit edilerek somut durumda yargılamanın yenilenmesinde hukuki bir yarar bulunduğu, yeniden yargılama yapılmasına karar verilmesi nedeniyle başvurucunun mahkemeye erişim hakkının ihlalinin sonuçları bakamından yeterli bir giderim oluşturulduğu ifade edilerek başvurucunun maddi tazminat talepleri reddedilmiştir.
  • Öte yandan, makul sürede yargılanma hakkı yönünden ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararların karşılığı olarak net 58.000 TL manevi tazminatın başvurucuya ödenmesine hükmedilmiştir.

Bahsi geçen kararın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr