Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği Yayımlanmıştır

 

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği (“Yönetmelik”) 7 Ekim 2026 tarihli ve 33393 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Yönetmelik ile özetle aşağıdaki hususlar düzenlenmiştir:

  • Gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından açılan engelli bireylere yönelik özel bakım merkezlerinin başvuru, açılış, işletme, fiziki şartları, personel standartları, denetimi, uygulanacak yaptırımlar, bakım hizmetlerinin kapsamı, ücretlerin belirlenmesi, ödeme usulleri ve engelli bireylerin merkezlere yerleştirilmesine ilişkin usul ve esaslar yeniden düzenlenmiştir.
  • Özel bakım merkezlerinin açılış süreci; başvuru, konum uygunluğu, ön izin, açılış onayı ve faaliyet izin onayı aşamalarından oluşacak şekilde düzenlenmiştir. Başvuru ve merkezlere ilişkin işlemlerin esas olarak Bakanlığın bakım merkezlerine ilişkin bilişim yönetim sistemi (BMYS) üzerinden yürütülmesi öngörülmüştür.
  • Merkezlerin bina, bölüm, kapasite, erişilebilirlik, yaş ve cinsiyet gruplarına göre hizmet sunumuna ilişkin fiziki ve operasyonel şartlar belirlenmiştir. Yatılı merkezlerde 0-6, 7-12, 13-18 ve 19 yaş üzeri gruplar için ayrı düzenlemeler getirilmiş; 13 yaş ve üzerindeki engelli bireylerin kadın ve erkek olarak ayrı kat veya bölümlerde hizmet almaları öngörülmüştür.
  • Merkezlerde sunulacak bakım hizmetleri; kişisel bakım, psiko-sosyal destek ve sağlık hizmetleri olmak üzere düzenlenmiştir. Ayrıca bireysel bakım ve rehabilitasyon planlarının hazırlanması ve uygulanmasına ilişkin esaslar belirlenmiştir.
  • Hastanede yatarak tedavi gören engelli bireylere refakat konusunda öncelikle aile bireylerinin refakatçi olması esası getirilmiş; ailenin refakat edememesi halinde belirli şartlar altında merkez personelinin refakatine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
  • Merkezlerde çalıştırılması zorunlu personel ile personelin nitelikleri, çalışma usulleri ve izin dönemlerinde yerine vekâlet edecek personele ilişkin düzenlemeler ayrıntılı olarak belirlenmiştir. Merkezlerde görevlendirilecek personelin BMYS üzerinden onaylanması ve personel değişikliklerinin sistem üzerinden bildirilmesi öngörülmüştür.
  • Merkezlerde personelin hizmet kalitesinin artırılması amacıyla yeni başlayan personele en az 10 saat işyeri oryantasyon eğitimi verilmesi ve tüm personele yıllık en az 10 saat hizmet içi eğitim sağlanması düzenlenmiştir. Ayrıca belirli bölümlerde öğrenim gören üniversite öğrencilerinin merkezlerde staj yapabilmesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
  • Engelli bireylerin merkeze kabul ve yerleştirilmesinde sosyal inceleme raporu ve il bakım değerlendirme kurulunun değerlendirmesi esas alınmıştır. Yerleştirmede engelli bireyin aile ve sosyal çevresine en yakın uygun merkezin tercih edilmesi öngörülmüştür.
  • Bakanlık tarafından karşılanan bakım ücretlerine ilişkin yeni düzenlemeler yapılmış; gündüz hizmetleri, evde bakım desteği ve yatılı bakım hizmetleri için ödeme esasları belirlenmiştir. Yatılı merkezlerde, Bakım Hizmetleri Kalite Standartları (BHKS) kapsamında belirli standartların sağlanmasına bağlı olarak teşvik ödemesi yapılması öngörülmüştür.
  • Bakanlık tarafından karşılanmayan bakım hizmetleri bakımından yıllık taban ücretlerin belirlenmesine ilişkin esaslar düzenlenmiş; merkezlerin belirlenen taban ücretlerin altında olmamak üzere kendi ücretlerini belirleyebileceği öngörülmüştür. Ayrıca belirli şartlarda ücretsiz bakım hizmeti sunulması ve merkez kapasitesinin %3’ü oranında ücretsiz kullanıcı kabul edilmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
  • Merkezlerin denetimi faaliyet denetimi, faaliyet dışı denetim ve uygunluk denetimi olmak üzere üç şekilde düzenlenmiştir. Faaliyet denetimlerinin yılda en az iki kez yapılması öngörülürken, ihbar veya şikâyet üzerine gerçekleştirilecek faaliyet dışı denetimlerin habersiz yapılabileceği düzenlenmiştir.
  • Denetimler sonucunda uyarı ve süre verilmesi, idari para cezası ve merkez kapatma yaptırımlarının uygulanabileceği düzenlenmiştir. Belirlenen süreler içerisinde eksiklik ve aykırılıkların giderilmemesi halinde idari para cezalarının artırılarak uygulanması ve devam eden aykırılıklar bakımından merkezin kapatılması öngörülmüştür. Ayrıca bir yıl içinde beş defa idari para cezası uygulanan merkezlerin Bakanlık tarafından kapatılacağı düzenlenmiştir.
  • Engelli bireylere yönelik tehdit, baskı, özgürlüğün keyfî olarak engellenmesi veya fiziksel, cinsel, tıbbi, psikolojik ya da ekonomik zarar veren davranışların gerçekleşmesi halinde doğrudan kapatma ve adli mercilere bildirim dahil olmak üzere daha ağır yaptırımlar öngörülmüştür.
  • Merkezlerin denetim sonuçlarına itiraz edebilmesine ve uygulanacak yaptırımlar bakımından savunma sunabilmesine ilişkin usul ve süreler düzenlenmiştir. Buna göre savunmanın tebliğ tarihinden itibaren yedi iş günü içerisinde sunulması öngörülmüştür.
  • Bakıma ihtiyacı olan engelli bireylerin ailelerinin sorumlulukları kapsamında, hastanede yatarak tedavi gören engelli bireylere aile tarafından refakat edilmesi esası ile bakım giderlerinden Türk Medeni Kanunu kapsamında belirlenen kişilerin sorumluluğuna ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Ayrıca aynı ilde yaşayan aile ve sosyal çevrenin engelli bireyi iki ayda en az bir kez ziyaret etmesi esası getirilmiştir.
  • Faaliyette bulunan merkezlerin yeni Yönetmelik’e uyumuna ilişkin geçiş hükümleri düzenlenmiştir. Buna göre mevcut merkezlerin belirli fiziksel şartlarını en geç iki yıl içinde Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirmeleri gerekmektedir. Ayrıca faaliyette bulunan merkezler bakımından konum uygunluk belgesi aranmayacağı ve belirli mevcut merkezlerde asansör zorunluluğu ile yatak odalarına ilişkin eski hükümlerin uygulanmaya devam edeceği düzenlenmiştir.

Yönetmelik Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir.

Yönetmelik’in tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

 

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık
info@zumbul.av.tr

İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki tüm içerikler Zümbül Hukuk ve Danışmanlık mülkiyetindedir ve hiçbir içerik yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve atıf yapılmadan kullanılamaz.