Duyurular

ÇEKLE İLGİLİ OLARAK KARŞILIKSIZDIR İŞLEMİ YAPILMASINA SEBEBİYET VERME SUÇUNDA ŞİRKET YETKİLİSİNİN CEZAİ SORUMLULUĞUNA DAİR YARGITAY KARARI

23.12.2019

Adana Bölge Adliye Mahkemesi 11.Ceza Dairesi’nin 25.02.2019 tarihli, 2018/1167 esas ve 2019/455 sayılı kararı ile Adana Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi’nin 25.03.2019 tarihli, 2019/1164 esas ve 2019/853 sayılı kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine dair başvuru yapılmış olup, Yargıtay 19. Ceza Dairesi tarafından bu konuda bir karar verilerek uyuşmazlık giderilmiştir.

Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin 03.12.2019 tarihli, 2019/33988 esas numaralı ve 2019/14958 numaralı kararında aşağıda yer verilen hükümler yönünden incelemeler gerçekleştirilmiştir:

a) 5941 Sayılı Çek Kanunu'nun İlgili Hükümleri Yönünden;

  • 2/8. maddesine göre; tüzel kişi adına çek düzenleyecek kişi/lerin adı ve soyadının çek üzerine açıkça yazılması gerekmektedir.
  • 3/10. maddesine göre; karekodlu bir çek sisteme kaydedildikten sonra tüzel kişinin temsilcilerindeki değişiklikler, tüzel kişinin bu çekten doğan sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.

b) 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun İlgili Hükümleri Yönünden;

  • Yetkili kişinin temsil yetkisinin sona ermesi halinde, bu durumun da ticaret sicile bildirilmesi (tescili) gerekmektedir. Ticari temsilcinin yetkisi, sicilde tescil ve ilan edilmediği sürece devam edecek ve bu yetki iyi niyetli üçüncü kişilere karşı hüküm ve sonuç doğuracaktır.

c) 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun İlgili Hükümleri Yönünden;

  • Yönetim kumlunun şirketi temsile yetkili kişileri ve temsil şekillerini, noterden onaylamak suretiyle tescil ve ilan edilmek üzere ticaret siciline bildirmesi gerektiği hükmü mevcuttur.

d) 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun İlgili Hükümleri Yönünden;

  • Suçun faili çekin karşılığını banka hesabında bulundurmakla yükümlü kişi olacağından; çek hesabının sahibi tüzel kişi ise, tüzel kişinin mali işlerini yürütmekle görevlendirilen gerçek kişi yönetim kurulu üyesi; şayet böyle bir görevlendirme yapılmamışsa bu halde yönetim organını oluşturan tüm gerçek kişi veya kişiler olacaktır.

Yargıtay 19. Ceza Dairesi, yukarıda yer verilen hukuki düzenlemeleri göz önünde bulundurarak, oy birliğiyle;

  • 5941 Sayılı Kanun'un 5/1. maddesinde düzenlenen "çekle ilgili olarak karşılıksızdır işlemi yapılmasına sebebiyet verme" suçunun failinin; aynı Kanun'un 5/2. maddesinde yazılı olduğu üzere, çek karşılığını bankada bulundurmakla yükümlü olan tüzel kişinin mali işlerini yönetmekle görevlendirilen yönetim organı üyesi olduğu, böyle bir belirleme yapılmamışsa bu halde yönetim organını oluşturan tüm gerçek kişiler olacağı,
  • Herhangi bir nedenle (sürenin dolması, istifa vb.) yönetim kurulu üyeliği ve dolayısıyla çekin karşılığını bankada bulundurma yetkisi, Kanunda yazılı usulüne uygun şekilde sona ermiş olan yönetim kurulu üyesinin, yönetim kurulundan ayrılması hususunun şirket yönetimi tarafından ticaret sicilinde tescil ve ilan edilmemiş olması halinde; şirketin yönetim kurulundan ayrıldıktan sonra karşılıksızdır işlemine tabi olan bir şirket çeki nedeniyle kural olarak yetkili kişinin cezai sorumluluğuna gidilemeyeceği,
  • Ancak anonim şirket adına düzenlenen çekin karşılığını bankada bulundurmakla görevli yönetim kurulu üyesinin Kanun’da öngörülen sebeplerle ve usulüne uygun şekilde bu üyeliği sona ermesine ve bu husus yönetim kurulu tarafından tescil ve ilan edilmemesine rağmen; ayrıldığı anonim şirket yararına olmak üzere piyasada kendisi, ayrıldığı anonim şirketle bağlantısı olduğu tespit edilen üçüncü kişiler veya ayrıldığı anonim şirket adına; çek düzenlemeye, bu kişiler adına düzenlenen çeki bir şekilde ele geçirerek şirketin alacaklılarına şirket menfaatine teslim etmeye veya anonim şirket adına halen yönetici gibi davranarak bu çeklerle anonim şirket yararına mal veya hizmet alımına devam etmesi halinde; adı geçen yöneticinin borçlu anonim şirketle fiili bağlantısını sona erdirmediği kabul edilerek, çekin karşılığını bankada bulundurmakla yükümlü olacak diğer anonim şirket yöneticileriyle birlikte cezai sorumluluğunun devam etmesi gerektiği

sonucuna ulaşmıştır.

Söz konusu Yargıtay Kararına buradan ulaşabilirsiniz.

Konuya ilişkin herhangi bir sorunuz ve/veya yorumunuz olması halinde, bizimle her zaman iletişime geçebilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr