Duyurular

AYM Tarafından Sınai Mülkiyet Kanunu’nda Tazminat Hesabına Esas Alınan 'Elde Ettiği Net Kazanç' İfadesi Anayasa’ya Uygun Bulunmuştur

Anayasa Mahkemesi Başkanlığı (“AYM”) tarafından, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (“SMK”) 151. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (b) bendinde yer alan "...elde ettiği net kazanç." ibaresinin Anayasa'nın 35. ve 36. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmesine ilişkin 11.02.2025 tarihli ve 2024/176 E., 2025/42 K. sayılı Karar (“Karar”), 06.05.2025 tarihli ve 32892 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Karar özetle şu şekildedir:

  • Başvuru dilekçesinde; itiraz konusu kuralla sınai mülkiyet hakkına tecavüzde hakka tecavüz edenin elde ettiği net kazancın yoksun kalınan kazancın hesaplanmasında esas alınabilmesine imkân tanındığı, bu durumun kişinin dürüstlük kurallarına uygun ticari faaliyetleri sonucunda elde ettiği kazancının da tazminata dâhil edilmesi sonucunu doğurduğu, eylemin farklı kişilere karşı gerçekleştirilmesi hâlinde elde edilen kazancın hangi hak sahibine ödeneceğinin belirsiz olduğu, tazminatın zarar görenin sebepsiz zenginleşmesine neden olmaması gerektiği, bu durumun mülkiyet hakkına ölçüsüz bir müdahale oluşturduğu belirtilerek kuralın Anayasa'nın 35. ve 36. maddelerine aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
  • AYM tarafından mülkiyet hakkının Anayasa’nın 35. maddesiyle temel bir hak olarak güvence altına alındığını ve bu hakkın korunmasının yalnızca devletin müdahaleden kaçınmasıyla sınırlı olmadığını ifade edilmiştir. Bu kapsamda devletin; alacakların tahsilini düzenleyen, bireylerin haklarına etkili şekilde ulaşmasını sağlayan adil ve işleyen bir sistem kurma sorumluluğu bulunduğu belirtilmiştir.
  • AYM tarafından sınai mülkiyetin Anayasa’nın 35. maddesi kapsamında mülkiyet hakkı olarak korunduğu belirtilmiş; bu bağlamda, sınai mülkiyet hakkını etkili şekilde koruyacak önlemlerin alınmasının, devlete yüklenen üçüncü kişilerin müdahalelerine karşı mülkiyet hakkını koruma yönündeki pozitif yükümlülüğün bir gereği olduğu ifade edilmiştir.
  • AYM tarafından sınai mülkiyet hakkının korunmasına yönelik olarak kanun koyucunun üçüncü kişilerce gerçekleştirilen ihlalleri önlemek amacıyla caydırıcı tedbirler alma yükümlülüğü bulunduğu ifade edilmiştir. Alınacak tedbirlerin yalnızca fiilî zararın karşılanmasıyla sınırlı olmasının şart olmadığı, hak ihlalinde bulunan kişiye fiilî zararın yanında ek mali yükümlülükler getirilmesinin mümkün olduğu belirtilmiştir. Ancak bu yükümlülüklerin orantılı olması ve aşırı bir külfet doğurmaması gerektiği vurgulanmıştır.
  • 6769 sayılı Kanun'un 151. maddesinin (3) numaralı fıkrasındaki düzenleme uyarınca mahkemeler tarafından, hakka tecavüz edenin elde ettiği net kazancı tespit edildikten sonra bu ölçütler ile tazminat hukukunun genel ilkelerini dikkate alarak yoksun kalınan kazancın belirleneceği ifade edilmiştir.
  • Bu doğrultuda hak sahibine yoksun kaldığı kazancın belirlenmesinde ihlalde bulunanın net kazancını esas alma imkânı tanıyan kuralın, taraflar arasındaki menfaat dengesini gözettiği; fiilin ağırlığı da dikkate alındığında, bunun hak ihlalinde bulunan kişi açısından aşırı bir külfet doğurmadığı değerlendirilmiştir. Bu kapsamda söz konusu düzenlemenin mülkiyet hakkına aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.

AYM tarafından 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 151. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “...elde ettiği net kazanç.” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve itirazın REDDİNE OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.

Karar’ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr

 

İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki tüm içerikler Zümbül Hukuk ve Danışmanlık mülkiyetindedir ve hiçbir içerik yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve atıf yapılmadan kullanılamaz.