Avrupa Komisyonu Dijital Piyasalar Yasası Kapsamında Altı Şirketi Geçit Denetçisi Olarak Belirledi

Rekabet Hukuku

Avrupa Komisyonu (“Komisyon”), 6 Eylül 2023 tarihinde Dijital Piyasalar Yasası (“Yasa” - “Digital Markets Act” - “DMA”) kapsamında Alphabet, Amazon, Apple, ByteDance, Meta ve Microsoft’u “bekçi – geçit denetçisi” (“Gatekeeper”) olarak belirlemiştir. 

Komisyon’un açıklamasına göre;

  • Yasa, geçit denetçileri tarafından sağlanan 22 temel platform hizmetini belirlemiştir ve bu 6 şirketin Yasa’da öngörülen yükümlülüklere tam olarak uymaları için 6 ay süreleri bulunmaktadır.
  • Ayrıca bu şirketlerin, söz konusu süre içerisinde Yasa’nın her bir yükümlülüğüne nasıl uyduklarını özetledikleri ayrıntılı bir uyum raporu sunmaları gerekecektir. 
  • Eğer bir geçit denetçisi Yasa tarafından belirlenen yükümlülüklere uymazsa Komisyon şirketin dünya çapındaki toplam cirosunun %10'una kadar, ihlalin tekrarlanması halinde ise %20'sine kadar para cezası uygulayabilecektir.
  • Sistematik ihlaller durumunda, Komisyon, geçit denetçilerini bir işletmeyi satmaya zorlamak veya uyumsuzlukla ilgili ek hizmetler satın almasını yasaklamak gibi ek yaptırımlar-çareler yoluna gidebilecektir. 

Komisyon özellikle, belirli çekirdek platform hizmetlerine ilişkin olarak geçit denetçisi statüsünü tesis etmiştir. Buna ek olarak Komisyon, Microsoft ve Apple'ın belirli çekirdek platform hizmetlerinin eşikleri karşılamasına rağmen ağ geçidi olarak nitelendirilemeyeceği yönündeki görüşlerini değerlendirmek üzere dört piyasa soruşturması açmayı uygun görmüştür.

Komisyon özellikle aşağıdaki belirli temel platform hizmetlerine ilişkin olarak bekçi – geçit denetçisi statüsü belirlemiştir:

Ayrıca gelecekte, başka şirketler de ilgili eşik değerlere ilişkin Yasa kapsamında Komisyon'a bildirimde bulunabilirler. Süreç örnek şekildeki gibi ilerleyecektir:​

Yasa’da listelenen on (10) temel platform hizmetinden en az birini sağlayan şirketlerin, aşağıda listelenen kriterleri karşılamaları halinde bekçi – geçit denetçisi oldukları varsayılacaktır. Bu temel platform hizmetleri şunlardır:

  • Uygulama mağazaları, çevrimiçi arama motorları, sosyal ağ hizmetleri, belirli mesajlaşma hizmetleri, video paylaşım platformu hizmetleri, sanal asistanlar, web tarayıcıları, bulut bilişim hizmetleri, işletim sistemleri, çevrimiçi pazar yerleri ve reklam hizmetleri gibi çevrimiçi aracılık hizmetleri. Bir şirket birkaç temel platform hizmeti için bekçi – geçit denetçisi olarak belirlenebilir.

Yasa’ya göre, bir şirketin bekçi - geçit denetçisi olduğuna dair bir karine oluşturan üç ana kriter vardır: 

1)Şirketin Avrupa Ekonomik Alanında belirli bir yıllık ciroya ulaşması ve en az üç AB üye devletinde temel bir platform hizmeti sunması, 

2)Şirketin, AB'de yerleşik veya ikamet eden aylık 45 milyondan fazla aktif son kullanıcıya ve AB'de ikamet eden yıllık 10.000'den fazla aktif ticari kullanıcıya temel bir platform hizmeti sunması, 

3)Şirketin son üç yıl içinde ikinci kriteri karşılamış olması.

Kısacası, Kasım 2022'den beri yürürlükte olan ve Mayıs 2023'ten beri uygulanan Yasa, dijital sektörde rekabetçi ve adil piyasalar sağlamayı amaçlamaktadır. Yasa, ticari kullanıcılar ve tüketiciler arasında önemli bir geçit sağlayan büyük çevrimiçi platformlar olan ve konumları onlara dijital ekonomide bir darboğaz yaratma gücü verebilen geçit bekçilerini düzenlemektedir.

Komisyon’un açıklamasının (İngilizce) tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr