Geçit Hakkı Kurulmasına İlişkin Davada Taraf Teşkilinin Sağlanmasına İlişkin Yargıtay İlamı Resmi Gazete’de Yayımlandı

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin 13.06.2023 tarihli, 2023/2920 E., 2023/3322 K. sayılı Yargıtay İlamı (“Karar”), 28.11.2023 tarihli ve 32383 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Söz konusu uyuşmazlık, taraflar arasındaki geçit hakkı kurulmasına ilişkindir. Yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 31.05.2023 tarihli yazısı ile kanun yararına temyiz edilmiştir.

Karara konu davada, davacı özetle; maliki olduğu 142 ada 10 parsel sayılı taşınmazın genel yola çıkışının bulunmadığını, komşu parsel maliklerini tanımadığını, bu nedenle sadece parsel numaralarını bildirdiğini ileri sürerek, komşu taşınmazlar üzerinde en uygun görülecek güzergahtan muhik bir bedel karşılığında geçit hakkı kurulmasını talep ve dava etmiştir.

Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü 31.05.2023 tarihli yazısında; aleyhine geçit tesisine karar verilen taşınmazlardan 142 ada 22 No.lu parselin ... adına kayıtlı olduğunu, ...’in 23.08.2020 tarihinde vefat etmiş olup mahkemece mirasçılık belgesinin temin edilmediğini, mirasçılarından davalı ...’ın ise karar tarihinden önce 16.11.2022 tarihinde vefat ettiğini, ancak mahkemece, adı geçen davalının da mirasçılık belgesi temin edilmeksizin, taraf teşkili sağlanmadan karar verildiğini, 6100 sayılı HMK’nın 27 nci maddesinde düzenlenen “hukuki dinlenilme hakkı” gereği ve kamu düzeninden olan taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesinin doğru olmadığı gibi diğer parsel malikleri aleyhinde açılan dava hakkında da bir karar verilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, hükmün kanun yararına bozulmasını talep etmiştir.

Kanun Yararına Temyiz incelemesinde ulaşılan sonuçlar özetle aşağıdaki gibidir;

Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından, leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur.
Aleyhinde geçit hakkı kurulmasına karar verilen 142 ada 22 parsel sayılı taşınmazın bir kısım davalıların murisi ... adına kayıtlı olduğu; mahkemece, kayıt maliki ...’in mirasçılık belgesi temin edilmeksizin, nüfus kaydına göre tespit edilen mirasçılarının davalı olarak davaya dahil edildikleri; mirasçılarından davalı ...’ın ise yargılama sırasında 16.11.2022 tarihinde vefat ettiği, bu hususun davalıyı yargılamada temsil eden vekili Av. Mustafa Erdoğan tarafından 09.01.2023 tarihli dilekçeyle bildirilmesine rağmen mahkemece, adı geçen davalının da mirasçılık belgesi temin edilmeksizin ve taraf teşkili sağlanmadan karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece, dava konusu 142 ada 22 parsel sayılı taşınmazın kayıt maliki ... ile davalı mirasçısı ...’ın mirasçılık belgelerinin ilgilisinden temin edilerek, yasal mirasçılarının usulüne uygun şekilde davaya katılımının sağlanması ve daha sonra işin esası hakkında oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, 6100 sayılı Kanun’un 27 nci maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkını ihlal edecek şekilde taraf teşkili sağlanmaksızın karar verilmesi doğru görülmediğinden, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan sebeplerle; Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün kanun yararına temyiz isteminin kabulü ile Gülşehir Asliye Hukuk Mahkemesinin 09.01.2023 tarihli ve 2021/78 Esas, 2023/2 Karar sayılı kararının hukuki sonuçlarını etkilememek kaydıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 363 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kanun yararına bozulmasına oy birliğiyle karar verilmiştir.

Söz konusu Kararın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr