Duyurular

Anayasa Mahkemesi Kararı Işığında Alenileştirilen Kişisel Verilerin İşlenmesi ve İdari Yaptırımlar

Anayasa Mahkemesi Başkanlığı tarafından 27 Ocak 2026 tarihli ve 2020/32193 başvuru numaralı Viennalife Emeklilik ve Hayat A.Ş. kararı (“Karar”) 16 Haziran 2026 tarihli ve 33282 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

Karar kapsamında özetle aşağıdaki hususlara değinilmiştir:

  • Söz konusu başvuru, Şirket hakkında Kişisel Verileri Koruma Kurulu (“KVKK”) tarafından uygulanan idari para cezası neticesinde Anayasa'nın 38. maddesinde yer alan "suçta ve cezada kanunilik" ilkesinin ihlal edildiği iddiasına dayanmaktadır.
  • Süreç, ilgili kişinin açık rızası olmadan sigortacılık faaliyetleri ve randevu talebi amacıyla aranması üzerine KVKK'ya şikâyette bulunmasıyla başlamıştır. Şirket savunmasında, şikâyetçinin iletişim bilgilerinin "hizmetburada.com" adresinden bulunduğunu ve bu bilgilerin halka açık bir şekilde yer aldığını belirtmiştir. Bu kapsamda Şirket, 6698 sayılı Kanun'un 5. maddesinin (2) numaralı fıkrasının (d) bendi uyarınca kişinin kendisi tarafından alenileştirilen kişisel verilerinin alenileştirme amacına uygun bir şekilde açık rızası aranmaksızın işlenebileceğini savunmuştur.
  • Başvurucu Şirket, mevzuatta "alenileştirme amacı" şeklinde bir kavramın yer almadığını, Kanun'da bulunmayan bir kavrama dayanılarak yaptırım uygulanmasının öngörülebilirlik ve hukuki güvenlik ilkelerine aykırı olduğunu belirterek suçta ve cezada kanunilik ilkesinin ihlal edildiğini Anayasa Mahkemesi nezdinde ileri sürmüştür.
  • KVKK ise konuyu "Kişisel Verilerin Korunması Kanununa İlişkin Uygulama Rehberi" çerçevesinde değerlendirerek verilerin alenileştirme amacı dışında kullanıldığını belirtmiş ve Şirkete veri güvenliğini sağlama yükümlülüğüne aykırılıktan 100.000 TL idari para cezası uygulamıştır. Bu ceza Sulh Ceza Hâkimliğince daha sonra 17.828 TL'ye indirilmiştir.
  • Anayasa Mahkemesi, 6698 sayılı Kanun'un 5. maddesinde verilerin alenileşmesinin ne şekilde gerçekleşeceğine, alenileşme amacına veya bu amaca aykırı kullanımın bir yaptırıma bağlanıp bağlanmadığına ilişkin hiçbir açık düzenleme bulunmadığını tespit etmiştir.
  • Karar’da, idari yaptırımların ancak kanunla net sınırları çizilmiş bir ihlale dayanması gerektiği vurgulanarak kanun hükmünün bir rehberdeki yorumlarla öngörülemez şekilde genişletilmesi suretiyle idari para cezası uygulanmasının Anayasa'nın 38. maddesi (suçta ve cezada kanunilik ile öngörülebilirlik ilkeleri) ile bağdaşmadığı ifade edilmiştir.
  • Ayrıca Anayasa Mahkemesi, KVKK kararında belirli bir amaçla alenileştirildiği kabul edilen kişisel verilerle ilgili olarak Şirketin neden "veri sorumlusu" kabul edildiğinin yasal dayanaklarına ve verilerin ilk defa paylaşıldığı internet sitesinin herhangi bir sorumluluğu bulunup bulunmadığına ilişkin açık ve tatmin edici bir tartışmanın yapılmadığına dikkat çekmiştir.
  • Sonuç olarak Anayasa Mahkemesi, idarenin yoruma ve rehberlere dayalı ceza uygulamasının suçta ve cezada kanunilik ilkesini ihlal ettiğine hükmetmiş ve ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmak üzere kararın ilgili Sulh Ceza Hâkimliğine gönderilmesine karar vermiştir.

Karar'ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla,

Zümbül Hukuk ve Danışmanlık

info@zumbul.av.tr

İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki tüm içerikler Zümbül Hukuk ve Danışmanlık mülkiyetindedir ve hiçbir içerik yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve atıf yapılmadan kullanılamaz.