Bultenler
Haftaya Dair Hukuki Gelişmeler
- Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu Tarafından Tıbbi Cihazlar Kapsamında Uygunluk Değerlendirme Faaliyetlerine İlişkin Tebliğ Yayımlanmıştır
Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu tarafından hazırlanan Tıbbi Cihaz Yönetmeliği ve İn Vitro Tanı Amaçlı Tıbbi Cihaz Yönetmeliği Kapsamında Atanan Onaylanmış Kuruluşlar Tarafından Yürütülen Uygunluk Değerlendirme Faaliyetlerine İlişkin Belirli Ortak Kalite Yönetimi ve Prosedür Gereklilikleri Hakkında Tebliğ (“Tebliğ”) 16 Eylül 2026 tarihli ve 33372 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Tebliğ kapsamında özetle aşağıdaki hususlar düzenlenmiştir:
- Onaylanmış kuruluşlar tarafından imalatçılara sunulacak fiyat tekliflerine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiş; fiyat tekliflerinde uygunluk değerlendirme faaliyetlerinin tahmini toplam maliyetinin, uygulanabilir olması halinde olası ilave maliyetlerin ve tahmini sürelerin gösterilmesi öngörülmüştür. Tahmini maliyetin %10’unu aşan herhangi bir artış bakımından imalatçının, artışın sebebi belirtilerek önceden bilgilendirilmesi gerektiği düzenlenmiştir.
- Uygunluk değerlendirme faaliyetleri bakımından azami süreler belirlenmiş; başvurunun incelenmesi ve sözleşmenin imzalanması için 30 gün, kalite yönetim sistemi denetimi için 120 gün, ürün doğrulaması için 90 gün ve karar ile belgelendirme işlemleri için 20 gün süre öngörülmüştür.
- İmalatçı tarafından uygunsuzlukların giderilmesi veya talep edilen bilgi ve belgelerin sunulması gereken hallerde, uygunluk değerlendirme faaliyetlerine ilişkin sürelerin belirli aşamalar bakımından ve belirli sayılarla sınırlı olmak üzere durdurulabilmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir. Avrupa İlaç Ajansı, yetkili otorite, uzman heyeti veya Avrupa Birliği referans laboratuvarının görüşünün gerekli olduğu hallerde uygulanacak ek süre durdurma usulü de ayrıca düzenlenmiştir.
- Onaylanmış kuruluşlar tarafından uygunluk değerlendirme faaliyetlerinin süre ve maliyetlerinin izlenmesine yönelik bir sistem kurulması ve uygulanması öngörülmüş; tamamlanan faaliyetlerin azami süreler içerisinde sonuçlandırılma oranı, başvurudan belgelendirmeye kadar geçen ortalama süre ve uygunluk değerlendirme faaliyetlerinin ortalama toplam maliyetinin izlenmesi gerektiği düzenlenmiştir.
- Onaylanmış kuruluşlar tarafından önceki yıl içerisinde tamamlanan uygunluk değerlendirme faaliyetlerine ilişkin yıllık raporun her yıl 30 Nisan tarihine kadar hazırlanarak internet sitesinde yayımlanması ve Kurum, Ticaret Bakanlığı ve Komisyonun bilgilendirilmesi öngörülmüştür.
- Ürün sertifikalarının yeniden belgelendirilmesi kapsamında; cihazlarda gerçekleştirilen değişikliklerin, piyasaya arz sonrası gözetim faaliyetlerinden elde edilen bilgilerin, saha güvenliği düzeltici faaliyetlerinin, risk değerlendirmelerindeki değişikliklerin, güncel teknolojik gelişmelerin ve güncel klinik veya performans değerlendirme raporlarının dikkate alınmasına ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir.
- Kalite yönetim sistemi sertifikalarının yeniden belgelendirilmesi kapsamında; gerçekleştirilen denetim ve gözetim faaliyetlerinin sonuçlarının, tespit edilen uygunsuzlukların giderilme durumunun, denetim programı ve örnekleme planının güncelliğinin, sertifika şart ve kısıtlamalarının ve sertifika kapsamındaki değişikliklerin değerlendirilmesine ilişkin gereklilikler belirlenmiştir.
- Yeniden belgelendirme kararının, nihai incelemenin tamamlanmasını takip eden günden itibaren en fazla 20 gün içerisinde verilmesi ve sertifikaların yeniden düzenlenerek Eudamed’e kaydedilmesi öngörülmüştür. Sertifikanın yenilenmesine ilişkin kararın sertifikanın geçerlilik süresinin sona ermesinden en az üç ay önce verilmesi halinde, söz konusu 20 günlük sürenin sertifikanın geçerlilik süresinin sona ermesinden üç ay önce başlayacağı düzenlenmiştir.
- Tebliğ’in, 4/5/2026 tarihli ve (AB) 2026/977 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlandığı belirtilmiştir.
- Geçiş hükümleri kapsamında, fiyat teklifleri, uygunluk değerlendirme faaliyetlerine ilişkin süreler ve sürelerin durdurulmasına ilişkin hükümlerin 25 Şubat 2027 tarihinden önce onaylanmış kuruluş ile imalatçı arasında yazılı bir anlaşmanın imzalandığı uygunluk değerlendirme prosedürlerine uygulanmaması öngörülmüştür. Süre ve maliyetlerin izlenmesine ilişkin belirli hükümlerin ise 25 Mayıs 2027 tarihinden önce imzalanan yazılı anlaşmalar kapsamında yürütülen prosedürlere uygulanmayacağı düzenlenmiştir.
- Ürün ve kalite yönetim sistemi sertifikalarının yeniden belgelendirilmesine ilişkin hükümlerin, geçerlilik süresi 25 Kasım 2027 tarihinden önce sona eren sertifikaların yeniden belgelendirme incelemelerine uygulanmaması öngörülmüştür.
Tebliğ’in 7. maddesinin dördüncü fıkrası 1 Ocak 2028 tarihinde, diğer hükümleri ise 25 Şubat 2027 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Tebliğ’in tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.
- Tarım ve Orman Bakanlığı Tarafından Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği Yayımlanmıştır
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği (“Tebliğ”) 16 Eylül 2026 tarihli ve 33372 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Tebliğ kapsamında özetle aşağıdaki hususlara yer verilmiştir:
- 29/1/2019 tarihli ve 30670 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği (Tebliğ No: 2018/52) yürürlükten kaldırılmıştır.
- Kapsam dışı ürünler genişletilmiştir. Önceki tebliğ kapsamında et özütleri, eritilmiş hayvansal yağ, donyağı, jelatin, tuzlanmış veya kurutulmuş kan, tuzlanmış veya kurutulmuş kan plazmasının yanında yeni tebliğde kemik suyu ve ilik yağını da kapsamayacağı açıklanmıştır.
- Tanımlar genişletilmiştir. Önceki düzenlemelere kıyasla burger, et proteini, kaplamalı kanatlı et ürünü gibi yeni tanımlar eklenerek kullanım sınırlarına yeni standartlar getirilmiştir.
- Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği ile 13/10/2023 tarihli ve 32338 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri hariç olmak üzere piyasaya çiğ et ve kıyma olarak arz edilecek ürünlere gıda katkı maddeleri de dâhil olmak üzere dışarıdan hiçbir gıda bileşeni veya organik ve/veya inorganik madde katılamayacağına dair düzenleme yapılmıştır.
- Protein ve bileşen kısıtlamasında yasak genişletilmiştir. Önceki tebliğin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan “…dışarıdan et proteini katılamaz.” yasağı genişletilmiştir. “…ürünün doğası ve bileşimi gereği kullanılması gereken baharat, süt, yoğurt, yumurta gibi bileşenler dışında et proteini dahil protein veya protein kaynağı olabilecek herhangi bir bileşen katılamaz.” şeklinde düzenlenmiştir.
- Sakatat katılması yasak olan ürün gruplarına yeni ürünler eklenmiştir. Önceki tebliğde yer alan “…baş eti hariç olmak üzere; sucuk, ısıl işlem görmüş sucuk, pastırma, kavurma, kıyma kavurma, jambon, köfte, kanatlı köfte, döner, kanatlı döner, mergez ve emülsifiye et ürünleri…” hükmüne “burger, kanatlı burger, kurutulmuş jambon, kaplamalı et ürünleri, kaplamalı kanatlı eti ürünleri” eklenerek hüküm genişletilmiştir.
- Lokanta, restoran, otel gibi hazır yemek hizmeti veren işletmelerin son tüketiciye dökme olarak çiğ et, kıyma, kanatlı kıyma ve hazırlanmış et karışımları satışı yapamayacağı hükmü düzenlenmiştir.
- Köftede bileşen sınırlamaları sadeleştirilmiştir. Hayvansal olmayan proteinler, nişasta, soya ve soya ürünleri kullanılamayacağı yönünde doğrudan bir ifade düzenlenmiştir.
- Sucuk ve sucuk türlerinde kalite standarttı yükseltilmiştir.
- Perakende işletmelerde sucuk, ısıl işlem görmüş sucuk, sosis, pastırma, salam gibi et ürünlerinin üretilmesi yasaklanmıştır.
- Mekanik ayrılmış et kullanımı sadece ısıl işlem görmüş kanatlı emülsifiye et ürünleri ile sınırlandırılmıştır. Üretiminin entegre işletmeler tarafından yapılması şartı getirilmiştir.
- Etiketleme, ambalaj ve reklam kuralları düzenlendi. “%100” vurgusu yapan ifadelerin ve logoların kullanımı tamamen yasaklanmıştır.
- Dondurulmuş ürün uyarısı: Dondurulmuş çiğ et, kıyma, kanatlı kıyma ve MAKE etiketlerinde “Çözündürüldükten sonra tekrar dondurulmaz” uyarısının yer alması zorunlu kılınmıştır.
- Tebliğ’in yayımı tarihinden önce faaliyet gösteren gıda işletmecilerine yeni hükümlere uyum sağlamaları için 31/03/2027 tarihine kadar geçiş süresi tanınmaktadır. Mevcut gıda işletmecileri yeni tebliğ hükümlerine uyum sağlayana dek yürürlükten kaldırılan 2018/52 tebliğ hükümlerine uymaya devam edecektir. 31/03/2027 tarihinden önce piyasaya arz edilmiş ürünler raf ömürleri sonuna kadar piyasada bulunmaya ve satılmaya devam edebilecektir.
Tebliğ Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir.
Tebliğ’in tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.
- Tarım ve Orman Bakanlığı Tarafından Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği (Tebliğ No: 2019/12)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ Yayımlanmıştır
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği (Tebliğ No: 2019/12)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (No: 2026/19) (“Tebliğ”) 16 Eylül 2026 tarihli ve 33372 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Tebliğ kapsamında özetle aşağıdaki hususlara yer verilmiştir.
- Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği (Tebliğ No: 2019/12)’nin çeşitli hükümlerinde değişiklik yapılmıştır.
- Çeşni maddesinin tanımı yeniden düzenlenmiş ve “süt bazlı içecek” tanımı yürürlükten kaldırılmıştır.
- Tebliğ kapsamındaki ürünlere ilişkin olarak; çeşnili içme sütlerinde kullanılacak toplam çeşni oranının kütlece en az %1, ürünlere ilave edilebilecek şeker oranının kütlece en fazla %5 ve ürünlerin toplam şeker oranının kütlece en fazla %9,5 olacağı düzenlenmiştir. Ayrıca kullanılabilecek şeker türlerinin yarı beyaz şeker, beyaz şeker ve ekstra beyaz şeker ile sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.
- İçme sütlerinde kullanılan aroma vericiler bakımından ilgili mevzuata atıf yapılmış ve yalnızca doğal aroma vericilerin kullanılabileceği düzenlenmiştir.
- Üretiminde şeker kullanılan içme sütlerinin etiketlerinde, temel görüş alanında ağırlıkça “% ... ilave şeker içerir” ibaresinin yer alması zorunlu kılınmıştır.
- EK-2’de belirtilen aralıklar dışında farklı yağ içerikli içme sütlerinin piyasaya arz edilemeyeceği hükme bağlanmıştır.
- “Doğal” ifadesinin yalnızca belirli şartları taşıyan tam yağlı ve yağlı içme sütlerinde kullanılabileceği; laktozsuz veya laktozu azaltılmış içme sütlerinde ise “doğal” ifadesinin kullanılamayacağı düzenlenmiştir.
- Mevcut gıda işletmecilerine yeni hükümlere uyum sağlamaları için 31 Mart 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanınmıştır. Ayrıca, 31 Mart 2027 tarihinden önce piyasaya arz edilen ve yeni hükümlere uygun olmayan ürünlerin raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabileceği düzenlenmiştir.
Tebliğ Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir.
Tebliğ’in tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tarafından Hava Kalitesinin Korunması Amacıyla Katı Yakıtların Kontrolü Yönetmeliği Yayımlanmıştır
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (“Bakanlık”) tarafından hazırlanan Hava Kalitesinin Korunması Amacıyla Katı Yakıtların Kontrolü Yönetmeliği (“Yönetmelik”) 16 Eylül 2026 tarihli ve 33372 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Yönetmelik kapsamında özetle aşağıdaki hususlara yer verilmiştir:
- Katı yakıtların ithalatı ve piyasaya arzı bakımından Katı Yakıt İthalatçısı Kayıt Belgesi, Uygunluk Belgesi, Satış İzin Belgesi, Katı Yakıt Dağıtıcısı Belgesi ve Katı Yakıt Satıcısı Belgesi alınmasına ilişkin şartlar düzenlenmiştir.
- İthalatın, Katı Yakıt İthalatçısı Kayıt Belgesine sahip firmalar tarafından yapılması ve ithal edilecek yakıtın Yönetmelik ekinde belirlenen sınır değerlere uygun olduğunun analiz sonucuyla tespit edilmesi öngörülmüştür. Uygunluk Belgesi düzenlenmeyen katı yakıtların ithal edilmesi mümkün olmayacaktır.
- Yerli katı yakıt üreticilerinin üretim ve satış bilgilerini Katı Yakıt Modülü (“KYM”) üzerinden beyan etmeleri ve yakıtlara ilişkin analizleri akredite laboratuvarlarda yaptırmaları öngörülmüştür. Satışa ilişkin belirli bilgilerin, yakıtın üretim sahasından çıkarılmasını takip eden 24 saat içerisinde KYM’ye girilmesi gerekmektedir.
- Yönetmelik kapsamında belirlenen katı yakıtların piyasaya arzı ve kullanımında Uygunluk Belgesi alınması zorunlu tutulmuştur. Piyasaya arz amacıyla düzenlenen Uygunluk Belgesi en fazla bir yıl, üretildiği tesiste kullanım amacıyla düzenlenen Uygunluk Belgesi ise en fazla beş yıl geçerli olacaktır.
- İthalatçı, üretici, dağıtıcı ve satıcılara, yakıtların nihai tüketiciye ulaşıncaya kadar izlenebilmesini sağlamak amacıyla KYM üzerinden bildirim yükümlülükleri getirilmiştir. Piyasaya arz edilen yakıtın depodan çıkarılmasını takip eden 24 saat içerisinde yakıt miktarı ve gönderildiği kişi ile depolanacağı yere ilişkin bilgilerin sisteme girilmesi gerekmektedir.
- Katı yakıtların yalnızca KYM’de tanımlı depolarda muhafaza edilmesi; ısınma amaçlı yakıtların ise Yönetmelikte belirlenen torbalama ve etiketleme şartlarına uygun şekilde piyasaya arz edilmesi öngörülmüştür. Torbalar üzerinde Uygunluk Belgesi ve yakıt özelliklerinin görülebilir veya QR kod aracılığıyla elektronik olarak izlenebilir olması gerekmektedir.
- Petrol koku tahsisatının, gerekli çevre izinlerine sahip, Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemi (SEÖS) kapsamında ölçüm yapan ve sonuçları çevrimiçi izlenen tesislere yapılması öngörülmüştür. Petrol Koku Deneme Tahsisat Belgesi ise en fazla altı ay yetecek miktar için düzenlenebilecektir.
- Katı biyoyakıtların kullanımına ve piyasaya arzına ilişkin özel düzenlemeler getirilmiş; belirli biyoyakıtların Uygunluk Belgesi aranmaksızın belirlenen sanayi tesislerinde kullanılabilmesine imkân tanınmıştır. Uygunluk Belgesi kapsamındaki biyoyakıt peleti ve briketlerinin ise Satış İzin Belgesi alınarak torbalı şekilde piyasaya arz edilmesi öngörülmüştür.
- Uygunluk değerlendirmesi ve piyasa gözetimi kapsamında gerçekleştirilen analizlerin bedellerinin ilgili ithalatçı, üretici, dağıtıcı veya satıcı tarafından karşılanması öngörülmüştür. Uygunluk Belgesi kapsamındaki kömürlerden Eylül-Şubat ayları arasında en az bir kez üretim yerinde numune alınacaktır.
- Analiz sonucunda yakıtın belirlenen kriterlere uygun olmadığının tespit edilmesi halinde, yakıtın satış ve dağıtımı tedbiren durdurulacaktır. İlgili kişiler tarafından üç iş günü içerisinde talep edilmesi halinde şahit numune analizi yaptırılabilecektir. Nihai olarak uygunsuz olduğu belirlenen yakıtların toplatılması, muhafaza edilmesi ve uygun tesislerde kullanılması süreçleri Yönetmelik kapsamında düzenlenmiştir.
- Uygunluk değerlendirmesi aşamasında ithalatçı ve üreticinin; piyasa gözetimi ve denetimi bakımından ise ithalatçı, üretici, dağıtıcı ve satıcının müteselsilen sorumlu tutulması öngörülmüştür.
- Gerekli izin ve belgeler alınmadan faaliyet gösterilmesi, uygunsuz yakıtların ithal veya satışının yapılması, satış ve dağıtımı durdurulan yakıtların piyasaya arz edilmesi ile depolama, taşıma, torbalama ve karıştırmaya ilişkin kurallara aykırı hareket edilmesi halinde 2872 sayılı Çevre Kanunu uyarınca idari yaptırım uygulanacaktır. KYM kayıtlarının zamanında yapılmaması veya talep edilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmemesi de yaptırıma tabi olacaktır.
- Bir yıl içerisinde iki defa cezai hüküm uygulanması halinde, ilgili belge veya belgelerin iptal edilmesi ve iptal tarihini takip eden bir yıl içerisinde yeni belge düzenlenmemesi öngörülmüştür. Ayrıca üretim yerinde gerçekleştirilen periyodik numune analizlerinde yakıtın uygunsuz olduğunun tespit edilmesi halinde Uygunluk Belgesi iptal edilebilecektir.
- Yönetmelik'in yayımından önce alınmış olan Uygunluk İzin Belgesi, Satış İzin Belgesi, Dağıtıcı Kayıt Belgesi, Katı Yakıt Satıcısı Kayıt Belgesi ve Katı Yakıt İthalatçısı Kayıt Belgesinin 30 Haziran 2027 tarihine kadar geçerli olacağı düzenlenmiştir.
- Katı biyoyakıtların kullanımına ilişkin bazı geçiş hükümleri öngörülmüş; belirli şartları sağlamayan yakma sistemlerinin kullanımına 1 Haziran 2030 tarihine kadar izin verilmiştir.
Yönetmelik'in tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.
- Anayasa Mahkemesi Tarafından İhalenin Feshi Davasında Somut Gerekçe Gösterilmeden Üst Sınırdan Hükmedilen Para Cezasının Mahkemeye Erişim Hakkını İhlal Ettiğine Karar Verilmiştir
Anayasa Mahkemesi Başkanlığı (“AYM”) tarafından verilen 2022/49505 başvuru numaralı 20/05/2026 tarihli Anayasa Mahkemesi Karar (“Karar”) 17 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Karar’da özetle aşağıdaki hususlara yer verilmiştir;
- Başvuru, icra müdürlüğünce yapılan ihalenin feshi için açılan davanın esastan reddi üzerine, başvurucu aleyhine ihale bedelinin %10 oranında para cezasının hazineye irat kaydına karar verilmesi nedeniyle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (“İİK”) 134. maddesinin eski düzenlemesinde, ihalenin feshi talebinin esastan reddi halinde davacının doğrudan ihale bedelinin %10’u oranında para cezasına mahkûm edileceği öngörülmektedir. Başvurucu aleyhine yürütülen icra takibinde ipotekli taşınmazın satışı sonrasında ihalenin feshi davası açılmış; mahkemece davanın reddine ve ihale bedelinin %10’u oranında para cezasının başvurucudan alınarak hazineye irat kaydına karar verilmiştir.
- Anayasa Mahkemesi’nin daha önceki kararlarında bu kuralın hâkime somut olayına koşullarını değerlendirme imkânı tanımaması nedeniyle mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiği tespiti üzerine, kanun koyucu tarafından 24/11/2021 tarihli ve 7343 sayılı Kanun’un 27. maddesi ile İİK m.134/5 düzenlemesine gidilmiştir.
- Karar’da, Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin emsal kararlarına (E. 2022/12645, K. 2023/66 ve E. 2023/2251, K. 2023/5637) atıf yapılarak; mahkemelerin para cezası tayin ederken davacının süreci uzatma amacı güdüp gütmediğini, fesih iddiasının ağırlığını, hakkaniyet ve ölçülülük ilkelerini dikkate alması gerektiği vurgulanmıştır.
- AYM değerlendirmesinde, ihale sürecinin sürüncemede bırakılmasını önlemek ve haksız yere dava açılmasını caydırmak amacıyla davanın reddi halinde ek bir mali külfet öngörülmesinin anayasal açıdan meşru bir amaç taşıdığı ve gerekli bir araç olduğu kabul edilmiştir.
- Yasal düzenlemede hâkime esneklik ve takdir yetkisi sağlamış olmasına rağmen; somut olayda İlk Derece Mahkemesi, kanun değişikliğinden hemen sonra verdiği kararda hiçbir gerekçe göstermeksizin ve başvurucunun ekonomik durumu ile davayı ihale sürecini uzatmak amacıyla açıp açmadığını değerlendirmeksizin en üst sınır olan %10 oranında para cezası uygulamıştır.
- İstinaf ve Yargıtay temyiz incelemelerinde de Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarının aksine somut gerekçe sunulmaksızın bu cezanın aynen onaylanması nedeniyle, alacaklının menfaati ile başvurucunun dava açma hakkı arasındaki makul dengenin başvurucu aleyhine bozulduğu sonucuna varılmıştır.
- Somut olay gerekçelendirilmeden uygulanan yüksek tutarlı para cezasının başvurucuya ağır bir külfet yüklediği, bu durumun anayasanın 13. maddesindeki ölçülülük ilkesini ve Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkeme erişim hakkını İHLAL ETTİĞİNE OYBİRLİĞİYLE karar verilmiştir.
- Hakkaniyete uygun yargılanma hakkına ilişkin diğer iddia açıkça dayanaktan yoksun bulunarak KABUL EDİLEMEZ kararı verilmiş; ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosya yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilmiştir.
Karar’ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.
- AYM Tarafından Zorunlu Arabuluculuk Dava Şartının Aşırı Şekilci Yorumlanması Nedeniyle Mahkemeye Erişim Hakkının İhlal Edildiğine Karar Verilmiştir
Anayasa Mahkemesi ("AYM") tarafından 2022/82055 numaralı bireysel başvuru sonucunda verilen 3 Mart 2026 tarihli karar ("Karar") 21 Eylül 2026 tarihli ve 33377 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Karar kapsamında özetle aşağıdaki hususlara yer verilmiştir:
- Karar, işe iade talebiyle açılan davanın, işe iade talebinin arabuluculuk sürecine konu edilmediği gerekçesiyle dava şartı yokluğundan usulden reddedilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
- Başvurucu, bir güvenlik şirketi bünyesinde özel güvenlik görevlisi olarak çalışırken iş akdinin feshedilmesi üzerine işe iade davası açmıştır. İlk derece mahkemesi; davanın kabulüne, feshin geçersizliğine ve başvurucunun işe iadesine karar vermiş; ayrıca asıl işveren ile alt işverenin mali haklardan birlikte sorumlu olduğuna hükmetmiştir.
- Davalıların istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine kesin olarak karar vermiştir. Kararın gerekçesinde, arabuluculuk başvuru formu uygulamasının başladığı 2 Haziran 2018 tarihinden sonraki başvurularda, hangi alacak veya tazminat kalemleri konusunda anlaşma sağlandığının veya sağlanamadığının açıkça belirtilmediği durumlarda son tutanağa göre dava şartının gerçekleştiğinin kabul edilemeyeceği belirtilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi ayrıca, başvuru formunda işe iade seçeneğinin işaretlenmediğini ve son tutanakta yer alan “g. adamı işe iade b.” ifadesinin, başvuru formunda yer alan “g. adamı iaşe b.” şeklindeki farklı bir alacak kalemine ilişkin olduğu değerlendirmesinde bulunmuştur.
- AYM, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca arabulucuya başvurulmasının dava şartı olarak düzenlenmesinin, iş uyuşmazlıklarının daha kısa sürede, daha az masrafla ve yargıya taşınmadan çözümlenmesini sağlama bakımından meşru bir amaca dayandığını belirtmiştir. Bununla birlikte, dava şartı yokluğu nedeniyle verilen usulden ret kararının mahkemeye erişim hakkına müdahale teşkil ettiğini ve bu müdahalenin ölçülü olup olmadığının ve başvurucuya ağır bir külfet yükleyip yüklemediğinin değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
- Somut olayda başvurucu, iş akdinin feshi üzerine 18 Şubat 2020 tarihinde arabuluculuk başvuru formunu sunmuştur. Formda çeşitli işçilik alacaklarının yanı sıra boşta geçen süre ve işe başlatmama tazminatı da belirtilmiştir. Davalı işverenlerin arabuluculuk toplantısına katılmaması üzerine anlaşma sağlanamamış ve düzenlenen son tutanakta başvurucu vekili, arabuluculuk müracaatında belirttiği hususlar arasında “g. adamı işe iade b.” ifadesine de yer vermiştir.
- AYM, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca son tutanağın tarafların beyanlarına göre oluşturulmasının esas olduğunu belirtmiştir. Bu kapsamda, somut olayda son tutanakta işe iadenin arabuluculuk görüşmelerine konu edildiğine ilişkin irade beyanının bulunması ve ayrıca feshin geçersizliğine bağlanan mali sonuçlar olan işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süreye ilişkin ücretin de talep edilmiş olması dikkate alındığında, işe iadenin arabuluculuk görüşmelerine dâhil edilmediğinin söylenemeyeceği sonucuna ulaşmıştır.
- Bu çerçevede AYM, Bölge Adliye Mahkemesinin arabuluculuk dava şartına ilişkin yorumunun aşırı şekilci ve katı olduğunu, bu yorumun başvurucunun dava açmasını zorlaştırdığını ve başvurucu üzerinde ağır bir külfet oluşturduğunu değerlendirmiştir. AYM, söz konusu külfetin, zorunlu arabuluculuk kurumunun taşıdığı meşru amaçlarla karşılaştırıldığında ölçülü olmadığı sonucuna varmıştır.
- Bu nedenle AYM tarafından, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verilmiş; ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın ilgili yargı mercilerine gönderilmesine hükmedilmiştir. Başvurucunun tazminat talebi reddedilmiş, 40.664,10 TL yargılama giderinin başvurucuya ödenmesine karar verilmiştir.
Karar'ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu Tarafından Veri İhlali Bildirimlerine İlişkin 28 Adet Kamuoyu Duyurusu Yayımlanmıştır
Kişisel Verileri Koruma Kurumu (“Kurum”) tarafından veri ihlali bildirimlerine ilişkin 28 adet kamuoyu duyurusu, 16 Eylül 2026 tarihinde Kurum’un resmî internet sitesinde yayımlanmıştır.
Söz konusu veri ihlalleri, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun (“Kanun”) “Veri güvenliğine ilişkin yükümlülükler” başlıklı 12. maddesinin (5) numaralı fıkrası kapsamında veri sorumluları tarafından Kurum’a bildirilmiştir.
Yayımlanan veri ihlali bildirimleri toplu olarak değerlendirildiğinde özetle aşağıdaki hususlar öne çıkmaktadır:
- Veri sorumluları bakımından özellikle e-ticaret altyapısı başta olmak üzere veri işleyenler aracılığıyla gerçekleştirilen kişisel veri işleme faaliyetlerinin güvenliği, veri işleyen sistemlerinde kullanılan üçüncü taraf yazılım bileşenlerinin güvenliği ve yetkisiz erişimlere karşı alınan teknik ve idari tedbirlerin önem taşıdığı görülmektedir.
- Bildirimlerin tamamına yakınında, veri sorumlularına ait kişisel verilerin bulunduğu veri işleyen sistemlerine yetkisiz erişim sağlanması sonucunda veri ihlallerinin gerçekleştiği ve söz konusu ihlallerin büyük ölçüde veri işleyenler tarafından veri sorumlularına yapılan bildirimler üzerine tespit edildiği belirtilmiştir.
- Bildirimlerin önemli bir bölümünde, ihlallerin veri işleyen sistemlerindeki sunucularda kullanılan üçüncü taraf bir yazılım kütüphanesindeki güvenlik zafiyetinin istismar edilmesi suretiyle gerçekleştiği açıklanmıştır.
- Bu kapsamda gerçekleşen ihlallerde ağırlıklı olarak kimlik, iletişim ve işlem güvenliği verilerinin etkilendiği; ad, soyad, e-posta adresi, adres ve telefon numarasının yanı sıra hash’lenmiş parola ve kullanıcı giriş bilgilerinin de ihlalden etkilenen veriler arasında yer aldığı belirtilmiştir.
- Bazı ihlallerde mağaza yönetim paneli kullanıcı hesap bilgileri, müşteri işlem ve sipariş bilgileri, IP bilgisi ile ödeme API anahtarlarının da ihlalden etkilenen veriler arasında bulunduğu görülmüştür.
- Bazı bildirimlerde etkilenen ilgili kişi sayısının bildirim tarihi itibarıyla henüz tespit edilemediği veya veri işleyen tarafından veri sorumlusuyla paylaşılmadığı; bazı bildirimlerde ise kesin sayının ve belirli veri kategorilerinin ihlalden etkilenip etkilenmediğinin tespiti için veri işleyenden ayrıntılı bilgi talep edildiği belirtilmiştir.
- Bir bildirimde ihlalin veri sorumlusunun kullandığı üçüncü taraf bir araçta yaşanan yetkisiz erişim neticesinde gerçekleştiği ve tehdit aktörünün bazı kişisel verileri sistem dışına aktardığının değerlendirildiği; bu ihlalde çalışanlara ait iş iletişim bilgilerinin yanı sıra sipariş formları, sözleşmeler, faturalar ve diğer iş yazışmalarının da ihlale konu olduğu açıklanmıştır.
- İhlallerden başta müşteriler ve kullanıcılar olmak üzere potansiyel müşteriler, aboneler/üyeler ve çalışanlar gibi farklı ilgili kişi gruplarının etkilendiği açıklanmıştır.
Veri sorumlularının kişisel verilerin işlendiği kendi sistemlerinin güvenliğinin yanı sıra, hizmet aldıkları veri işleyenlerin sistemlerinde uygulanan güvenlik tedbirlerini de gözden geçirmeleri önem arz etmektedir. Kanun’un 12. maddesi uyarınca veri sorumlusu, kendi kurum veya kuruluşunda ve başka kurum veya kuruluşlarda işlenen kişisel verilerin korunmasını sağlamak amacıyla gerekli teknik ve idari tedbirleri almakla yükümlü olup kendi adına kişisel veri işleyen gerçek veya tüzel kişilerle ilgili olarak da gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamakla yükümlüdür.
Veri ihlali bildirimlerinin tam metinlerine buradan ulaşabilirsiniz.
- GİB Tarafından Mirasçıların Vergisel Yükümlülükleri Rehberi Yayımlanmıştır
Gelir İdaresi Başkanlığı (“GİB”) tarafından hazırlanan Mirasçıların Vergisel Yükümlülükleri Rehberi (“Rehber”) ile Veraset ve İntikal Broşürü (“Broşür”) güncellenerek 15 Eylül 2026 tarihinde GİB’in resmi internet sitesinde yayımlanmıştır.
Veraset yoluyla veya ivazsız (karşılıksız) olarak malların bir şahıstan diğerine intikalinde veraset ve intikal vergisi beyannamesinin verilmesine ve mirasçıların diğer vergisel yükümlülüklerine ilişkin açıklamaların yer aldığı dokümanlarda özetle aşağıdaki hususlara değinilmiştir:
- Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan kişilere ait mallar ile Türkiye’de bulunan malların veraset yoluyla veya herhangi bir suretle ivazsız (karşılıksız) olarak bir kişiden diğerine intikali veraset ve intikal vergisine tabi olmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda bulunan kişilerin yurt dışında veraset veya ivazsız suretle mal edinmeleri de belirli koşullarda verginin kapsamına girmektedir.
- Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu kapsamında 2026 yılı için belirlenen istisna tutarları uygulanmaktadır. Bu kapsamda;
- Veraset yoluyla intikallerde, evlatlıklar da dâhil olmak üzere çocuklar ve eşten her birine düşen miras payının 2.907.136 TL’si, eşin tek başına mirasçı olması halinde ise kendisine isabet eden miras payının 5.817.845 TL’si istisnadır.
- İvazsız suretle gerçekleşen intikallerin 66.935 TL’si istisnadır.
- Para ve mal üzerine düzenlenen yarışma ve çekilişler ile şans oyunlarında kazanılan ikramiyelerin 66.935 TL’si istisnadır.
- Veraset yoluyla intikal eden ev eşyası, murise ait kişisel eşyalar ve aile hatırası olarak korunan tablo, kılıç, madalya gibi eşyalar ile örf ve âdete göre verilmesi gelenek olmuş belirli hediyeler ve bütün sadakalar da istisna kapsamındadır.
- Beyanname, ölümün gerçekleştiği yer ile mükelleflerin bulunduğu yere göre değişen kanuni süreler içerisinde verilmektedir. Ölüm Türkiye’de gerçekleşmişse mirasçıların Türkiye’de bulunması halinde 4 ay, yabancı ülkede bulunması halinde 6 ay; ölüm yabancı ülkede gerçekleşmişse mirasçıların Türkiye’de bulunması halinde 6 ay, ölenin bulunduğu ülkede bulunması halinde 4 ay, ölenin bulunduğu ülke dışında başka bir yabancı ülkede bulunması halinde 8 ay içinde beyanname verilmesi gerekmektedir. Gaiplik halinde ise gaiplik kararının ölüm siciline işlendiği tarihi takip eden 1 ay içinde beyanda bulunulması gerekmektedir.
- Verginin matrahı, intikal eden malların ilgili mevzuat uyarınca belirlenen değerlerinden kanunen indirilebilecek borç ve giderlerin düşülmesi suretiyle belirlenmektedir. Veraset yoluyla intikallerde murisin geçerli belgelere dayanan borçları ile vergi borçları; belirli koşullarda yurt dışındaki mallara ilişkin borç ve vergiler ile cenazenin donanımı, gömülmesi ve ölüm olayının duyurulması amacıyla verilen ilan giderleri matrahtan indirilebilmektedir. Bu indirimlerin uygulanabilmesi için ilgili borç ve giderlerin beyannamede gösterilmesi ve geçerli belgelerin eklenmesi gerekmektedir.
- 2026 yılı için veraset yoluyla intikallerde ilk 3.000.000 TL için %1, sonraki 7.000.000 TL için %3, sonraki 15.000.000 TL için %5, sonraki 30.000.000 TL için %7 ve 55.000.000 TL’yi aşan bölüm için %10 oranında vergi uygulanmaktadır. İvazsız intikallerde ise aynı matrah dilimleri bakımından sırasıyla %10, %15, %20, %25 ve %30 oranları uygulanmaktadır.
- Bir şahsa ana, baba, eş ve çocuklarından yapılan belirli ivazsız mal intikallerinde, ivazsız intikallere ilişkin tarifede yer alan vergi oranlarının yarısı uygulanmaktadır.
- Veraset ve intikal vergisi, tahakkukundan itibaren 3 yılda ve her yıl Mayıs ve Kasım aylarında olmak üzere toplam 6 eşit taksitte ödenmektedir. Yarışma, çekiliş ve şans oyunları kapsamında kazanılan ikramiyeler üzerinden kesilen vergiler ise bunları düzenleyenler tarafından ilgili beyan süresi içerisinde beyan edilmektedir.
- Vefat eden kişinin ölüm tarihine kadar elde ettiği ve gelir vergisi kapsamında beyan edilmesi gereken gelirleri bakımından kıst dönem gelir vergisi beyannamesinin, ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde mirasçılar tarafından verilmesi gerekmektedir.
- Veraset yoluyla veya ivazsız şekilde intikal eden gayrimenkullerin devir ve ferağının yapılabilmesi ve üzerlerinde ayni hak tesis edilebilmesi için ilgili verginin tamamının ödenmesi veya kanunda öngörülen nitelikte teminat gösterilmesi gerekmektedir. Banka ve diğer ilgili kurumların ise mirasa dâhil menkul mallara ilişkin işlemlerde verginin ödendiğine dair ilgili vergi dairesinden alınan belgeyi istemeleri gerekmektedir. Belgenin ibraz edilmemesi halinde, kanunda öngörülen oranlarda vergi karşılığı tevkifat uygulanmaktadır.
Rehber ve broşürün tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.
Saygılarımızla,
Zümbül Hukuk ve Danışmanlık
İnternet sitemizde bulunan her türlü bilgi ve belge Avukatlık Kanunu ve ilgili diğer mevzuat ile Türkiye Barolar Birliği’nin Avukatlık Meslek Kuralları dikkate alınarak Zümbül Hukuk ve Danışmanlık tarafından yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup, bu yayınlarda kesinlikle reklam ve/veya ticari amaç güdülmemiştir. İnternet sitemizdeki her türlü bilgi ve belge genel geçer nitelikte olup hiçbir suretle bu yayınların eksiksiz, doğru, güncel ve güvenilir olduğu garanti ve taahhüt edilmemektedir. İnternet sitemizde yer verilen yayınlardaki bilgilerle ilgili olarak bir avukata/uzmana danışmadan söz konusu bilgi ve belgelere dayanılarak hareket edilmemelidir. İnternet sitemizdeki yayınlarda yer verilen linkler kamuya açık kaynaklardan elde edilerek yalnızca ziyaretçilerin diğer bilgi ve belgelere ulaşmasını kolaylaştırmak amacıyla bulunmaktadır. Bu linkler hiçbir şekilde link verilen kişi, kurum ve kuruluşları tavsiye ve/veya onay anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki yayınlar hiçbir şekilde hukuki danışmanlık sunulması veya internet sitemize herhangi bir suretle ulaşan ziyaretçiler ile avukat-müvekkil ilişkisi oluşturulduğu anlamına gelmemektedir. İnternet sitemizdeki tüm içerikler Zümbül Hukuk ve Danışmanlık mülkiyetindedir ve hiçbir içerik yazılı izin alınmaksızın kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve atıf yapılmadan kullanılamaz.
Türkçe
English