Haftaya Dair Hukuki Gelişmeler

 

1. Rekabet Kurumu Tarafından Frito Lay Hakkında Yürütülen Soruşturma Sonuçlandırılmıştır

 

Rekabet Kurulu’nun (“Kurul”) 21.03.2024 tarihli ve 24-14/291-M sayılı kararı uyarınca Frito Lay Gıda San. ve Tic. A.Ş. (“Frito Lay”) tarafından paketlenmiş cips pazarında geleneksel kanal perakende satış noktalarında münhasırlık uygulamak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u (“Kanun”) ihlal edip etmediğinin tespiti amacıyla başlatılan soruşturma 13.02.2025 tarihli Kurul kararı (“Karar”) ile soruşturma sona erdirilmiştir.

Karar’da özetle;

• 04.05.2004 tarihli ve 04-32/377-95 sayılı Rekabet Kurulu Kararı’na atıf ile teşebbüsün pazardaki nihai satış noktalarında gerek yazılı sözleşmelerle gerekse fiili olarak uyguladığı münhasır satış sisteminin 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında düzenlenen muafiyetten yararlanamayacaktır.
• FRITO LAY’e anılan eylemleri nedeniyle Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idari para cezası verilmesine, bu kapsamda 27.12.2024 tarih ve 32765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar İle Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik”in 4. maddesi, 5. maddesinin birinci fıkrası, ikinci fıkrası, üçüncü fıkrasının (d) bendi, 6. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 2023 yılı gayrisafi geliri üzerinden takdiren 1.365.467.533,01-TL idari para cezası verilmesine karar verilmiştir.
• 4054 sayılı Kanun’un 9. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ihlale son verilmesi ve paketlenmiş cips pazarında etkin rekabetin tesis edilmesi bakımından aşağıdaki hususlarda davranışsal tedbir uygulanmasına karar verilmiştir:
  1. FRITO LAY ve/veya distribütörlerince paketlenmiş cips pazarında satışı yapılan ürünler bakımından, geleneksel kanaldaki perakende satış noktalarıyla yapılan ticaretin karşılığında standart satın alma işlemleri hariç olmak üzere perakende satış noktalarına sağlanan her türlü indirim, ek iskonto, taviz ve Dükkan Senin puanı isimleriyle adlandırılan ve/veya bunlara benzer nitelikteki finansal fayda uygulamalarının sona erdirilecektir.
  2. FRITO LAY’in uyguladığı çalışan prim sistemine perakende satış noktalarında rakip ürünlerin bulunurluğu ve görünürlüğü bakımından herhangi bir aksiyon alınmayacaktır. FRITO LAY ve/veya distribütör çalışanlarının perakende satış noktaları yetkililerine yalnızca satışını yaptıkları ürünler bakımından tavsiyelerde bulunabilecekleri yönünde bir ön şart eklenecektir. Bu kapsamda çalışanlara gerekli bilgilendirmelerin düzenli olarak yapılması ve ön şartın takip edilmesi bakımından şirket içi gerekli önlemlerin alınacaktır.
  3. Net kapalı satış alanı 200 metrekarenin altındaki satış noktaları için geçerli olacak düzenlemelere göre, Frito Lay tarafından yerleştirilen stantlarda belirli alanlar rakip ürünlere ayrılacaktır.

• FRITO LAY’in dosya kapsamında incelenen diğer eylemleri ile 4054 sayılı Kanun’un 4. ve/veya 6. maddeleri ihlal edilmemiştir.

 

Karar’ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz. 

 

2. Radyasyondan Korunma Eğitimlerine İlişkin Yönetmelik Yayımlanmıştır

 

Nükleer Düzenleme Kurumu (“Kurum”) tarafından hazırlanan Radyasyondan Korunma Eğitimlerine İlişkin Yönetmelik (“Yönetmelik”) 19.02.2025 tarihli 32818 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Yönetmelik ile özetle aşağıdaki hususlar düzenlenmiştir;

• Yönetmelik ile radyasyondan korunmaya yönelik eğitimi verecek tüzel kişilerin yetkilendirilmesi ile sınavlara ve sertifikasyona ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
• Eğitimler, radyasyondan korunmaya yönelik gerekli bilgi, beceri, tutum ve anlayışı sağlamaya yönelik olacaktır. Hem teorik ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecektir.
• İyonlaştırıcı radyasyona ilişkin ilgili Kurum tarafından belirlenen faaliyetlerde görev alacak personel için eğitim verecek kuruluşun Kurumdan yetki belgesi alması gerekmektedir.
• Eğiticilerde aşağıdaki şartlar aranmaktadır;

1. Mühendislik, fen veya tıp fakültelerinden mezun olmak.
2. Eğitim vereceği konularda veya radyasyondan korunmaya yönelik faaliyetlerde en az beş yıl çalışmış olmak.
3. İlgili eğitim kodunu kapsayan başarı sertifikasına ve iletişim, sunum, bilgi aktarma becerisi, iletişim teknikleri ve zamanı etkin kullanma konularında eğitim sertifikasına sahip olmak.

• ​Belirlenen faaliyetlerde görev alacak personelin radyasyondan korunmaya ilişkin gerekli yeterliliğe ulaşıldığının tespitine yönelik eğitim programına dair Kurum tarafından sınav yapılacak veya yaptırılacaktır.
•  Katılım sertifikası düzenlenme tarihinden itibaren iki yıl içerisinde yapılan üç sınavda başarısız olan aday ancak yeniden katılım sertifikası alarak sınav başvurusunda bulunabilecektir.
• Nükleer tesislerde yürütülen radyasyon uygulamaları hariç olmak üzere bu tesislerde görev alacak personelin radyasyondan korunmaya yönelik eğitimleri Yönetmeliğin kapsamı dışında bırakılmıştır.

Yönetmelik Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten altı ay sonra yürürlüğe girecektir.

Yönetmeliğin tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

 

3. Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Kılavuz Yayınlanmıştır

 

Rekabet Kurumu (“Kurum”) tarafından Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Kılavuz (“Kılavuz”) Kurum’un resmi internet sitesinde 19.02.2025 tarihinde yayınlanmıştır.

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’da (“Kanun”) m.4 ve m.6 ile yasaklanmış davranışlarda bulunan teşebbüs ile teşebbüs birlikleri veya bu birliklerin üyeleri ile bunların yönetici ve çalışanlarına, Kanun’un 16. maddesi uyarınca idari para cezası verilecektir.

Verilecek idari para cezasının tespitine ilişkin usul ve esasları düzenleyen Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (“Yönetmelik”) 27 Aralık 2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasını açıklığa kavuşturmak için hazırlanan Kılavuz, Rekabet Kurulunun 13.02.2025 tarihli oturumunda görüşülmüş ve 25-06/136-RM (3) sayılı karar ile kabul edilmiştir.

Kılavuz’da özetle şu hususlarda açıklamalara yer verilmiştir;

• İdari para cezasının belirlenmesinde uygulanacak ilkeler nelerdir?
• Temel ceza oranının tespitinde dikkate alınması gereken hususlar nelerdir?
• İhlal süresinin hesaplanmasında, nihai ceza oranın belirlenmesinde ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurların değerlendirilme esasları nelerdir?
• Takdiri ağırlaştırıcı ve hafifletici unsurlarda göz önünde bulundurulacak hususlar nelerdir?

Kurul, temel ceza oranına esas teşkil eden başlangıç ceza oranını, ceza verilecek teşebbüsün nihai karardan bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa nihai karar tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan ve Kurul tarafından tespit olan yıllık gayri safi gelirlerinin %10’una kadar bir oran dâhilinde tespit edecektir.

Başlangıç ceza oranında en az bir yıl süren ihlaller için süre nedeniyle yapılacak artırım, bir yıldan beş yıla kadar yıllık süre aralıkları gözetilerek belirlenmiştir. Buna göre başlangıç ceza oranı;

• Bir yıl ve bir yıldan uzun olup iki yıldan kısa süren ihlaller için beşte bir oranında,
• İki yıl ve iki yıldan uzun olup üç yıldan kısa süren ihlaller için beşte iki,
• Üç yıl ve üç yıldan uzun olup dört yıldan kısa süren ihlaller için beşte üç,
• Dört yıl ve dört yıldan uzun olup beş yıldan kısa süren ihlaller için beşte dört oranında,
• Beş yıl ve beş yıldan uzun süren ihlaller için bir katı oranında

           artırılacaktır.

Bir yıldan kısa süren ihlallerde ise başlangıç ceza oranında herhangi bir artırım yapılmayacak başlangıç ceza oranı, temel ceza oranı olarak kabul edilecektir.

Ağırlaştırıcı unsurlar şunlardan oluşur;

• Tekerrür
• Takdiri ağırlaştırıcı unsurlar

Ağırlaştırıcı unsurların varlığı halinde temel ceza oranının artırılabileceği üst sınır belirlenmiş olup alt sınırlar kaldırılmıştır.

Kılavuz’un tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Kurum’un kamuoyu duyurusunun tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

 

4. Reklam Kurulu Tarafından Tüketici Yorumlarına ve Finansal Hizmetlere İlişkin Reklamlara 30,2 Milyon TL İdari Para Cezası Verilmiştir

 

Reklam Kurulunun 14.02.2025 tarihinde gerçekleştirmiş olduğu 354 sayılı toplantısında 205 dosyada vermiş olduğu kararlara ilişkin kamuoyu duyurusu 21.02.2025 tarihinde Ticaret Bakanlığı’nın resmi hesaplarında yayınlanmıştır.

Toplantıda, tüketicilerin ekonomik tercih ve menfaatlerini etkileyen reklam ve ticari uygulamalar ele alınmıştır. Öne çıkan konular şunlardır;

• Tüketici yorumları
• Karanlık internet sitesi tasarımları
• Finansal reklamlar

İnternet sitesinde yer alan yorum ve derecelendirme alanlarının manipüle edilmesini önlemek amacıyla ticari uygulamada bulunanlara yayınlanan yorumların ve derecelendirmelerin yalnızca ilgili mal veya hizmeti satın alanlar tarafından yapıldığına ilişkin “doğrulama yükümlülüğü” getirilmiştir.

Reklam Kurulu tarafından yapılan bir incelemede;

• Firmanın "Tesis Yorumları" başlığı altında yer verdiği yorum ve puanlamaların, doğrulama yapma yükümlülüğü yerine getirilmeden "Google" sistemleri üzerinden edinilen yorumlar temel alınarak yayınlandığı tespit edilmiştir.

• Google sistemi üzerinden herhangi bir hizmet almayan kullanıcıların da yorum yapabilmesi ve hizmet aldığını iddia eden kullanıcıların ise bu hizmetleri aldığının kanıtlanamaması nedeni ile doğrulama ve ispat yükümlülüğü yerine getirilmemiştir.

• Google, blog sayfaları vb. kullanıcıların deneyimlerini yansıttıkları platformalar üzerinden yayınlanan yorumların, mal ve hizmet satışında bulunan internet sitelerinde, konuya ilişkin uyarılara yer verilip verilmemesine bakılmaksızın yayınlanmasının bir haksız ticari uygulama olduğu kabul edilmiştir.

• Yapılan incelmede durdurma cezasının yanı sıra idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir.

Çevrimiçi kullanıcı ara yüzlerinde bulunan ve tüketicilerin rasyonel karar almalarını engelleyecek biçimde mal veya hizmete ilişkin ekonomik davranış biçimini önemli ölçüde bozacak seçimler yapmaya yönlendiren uygulamalara “karanlık ticari tasarım” denir.

Karanlık ticari tasarımlar hakkında Reklam Kurulu tarafından re’sen inceleme yapılmaktadır.

Kurulun bu toplantısında abonelik hizmetleri kapsamında iptal hakkının kullanımı konusunda, tüketicilerin iradesini olumsuz yönde etkileyecek biçimde hazırlanan ara yüz tasarımlarının kullanılması suretiyle tüketicileri yanılttığı tespit edilen firmalar hakkında durdurma cezası ve idari para cezası uygulanmasına karar vermiştir.

Reklam Kurulu tarafından yapılan finansal tüketici işlemlerine ilişkin incelemelerde;

• Bankalar nezdinde yapılan denetimlerde tüketicilere sunulan finansal hizmet kampanyalarında, ana vaadin istisnalarına ilişkin tüketicilerin bilgilendirilmediği tespit edilmiştir.

• Genel bir kampanya olmasına karşın müşteri olmayan tüketicilere “özel” olarak sunuluyormuş izlenimi verildiği belirlenmiştir.

Söz konusu yanıltıcı reklamlar hakkında duruma ve idari para cezası verilmiştir.

 

5.  BDDK Tarafından Tüketici Kredilerinde Genel Vade Sınırının Değiştirilmesine İlişkin Basın Duyurusu Yayınlanmıştır

 

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (“Kurum, BDDK”) tarafından Tüketici Kredileri Genel Vade Sınırının Değiştirilmesine İlişkin Basın Duyurusu 14.02.2025 tarihinde Kurum’un resmi internet sitesinde yayınlanmıştır.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun (“Kurul”) 13/2/2025 tarihli ve 11152 sayılı Kararı ile; Kurulun 09.06.2022 tarihli ve 10222 sayılı Kararı kapsamında belirlenen tüketici kredilerine ilişkin genel vade sınırlamasındaki parasal tutarlar aşağıdaki şekilde belirlenmiştir:

• Kredi tutarı 125.000 TL ve altında olan krediler için otuz altı aydır.
• Kredi tutarı 125.000 TL’nin üzerinde olup 250.000 TL üzerinde olmayan krediler için yirmi dört aydır.
•  Kredi tutarı 250.000 TL’nin üzerinde olan krediler için on iki aydır.

Kurul kararına buradan ulaşabilirsiniz.

Basın duyurusuna buradan ulaşabilirsiniz.

 

6.  Rekabet Kurallarına Aykırılık Nedeniyle Verilen İdari Para Cezasının Mülkiyet Hakkını İhlal Etmediğine İlişkin Anayasa Mahkemesi Kararı

 

Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’nın (“AYM”), mülkiyet hakkının ihlal edildiğine ilişkin 2019/12951 başvuru numaralı ve 17.09.2024 tarihli, “Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. Başvurusu(5)”isimli kararı (“Karar”), 21.02.2025 tarihli 32820 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Karar özetle şu şekildedir:

• Başvuru, rekabet kurallarına aykırı davranıldığından dolayı idari para cezası verilmesi gerektiğine ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

AYM tarafından;

• Somut olayda başvurucuya verilen idari para cezasının başvurucunun ekonomik varlığına doğrudan etkisi olduğu için Anayasa'nın 35. maddesi kapsamında korunması gereken ekonomik bir menfaatinin olduğu değerlendirilmiştir.
• Müdahalenin rekabet ortamının korunması amacıyla gerçekleştirildiği ve kamu yararı çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
• Müdahalenin hukuki dayanağı açısından, 4054 sayılı Kanun'un ilgili düzenlemelerinin açık, ulaşılabilir ve öngörülebilir mahiyette olduğu belirtilerek müdahalenin kanuniliği yönünden herhangi bir sorunun bulunmadığı belirlenmiştir.
• Rekabetin korunmasının kamu yararına hizmet eden bir amaç olduğu ve bu doğrultuda müdahalenin meşru olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
• Somut olayda verilen idari para cezası, rekabet ihlalini önleme ve diğer teşebbüsleri benzer ihlallerden caydırma amacına uygun ve bu amacı gerçekleştirmeye elverişli olarak değerlendirilmiştir.
• Rekabet Kurulu tarafından verilen idari para cezasının ihlalin niteliği, süresi ve Turkcell'in piyasadaki hâkim durumu dikkate alındığında orantılı bir ceza olduğu, daha hafif bir yaptıranın caydırıcı etki yaratmayacağı kanaatine varılmıştır.
• Turkcell’e verilen 91.942.343,31 TL tutarındaki para cezası, şirketin mali yapısını tamamen bozacak nitelikte olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
• Tüm bu nedenlerle başvurucunun mülkiyet hakkının ihlal edilmediğine karar verilmiştir.

Karar’ın tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

 

7. Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmıştır

 

Sağlık Bakanlığı (“Bakanlık”) tarafından hazırlanan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (“Yönetmelik”) 21.02.2025 tarihli ve 32820 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Yönetmelik özetle şu şekildedir;

• İkamet değişikliğinde bulunan kişiler bir ay içerisinde aile hekimini değiştirmediği takdirde ikamet adresine yakın olan uygun bir aile hekimine otomatik olarak kaydedilecektir.
• Bakanlık tarafından belirlenen özel durumlar haricinde, aile hekimliği birimlerine kayıtlı nüfusun belirli sınırları aşmaması esas alınacaktır.
• Aile hekimliğine kayıtlı nüfus için üst sınır, 

1. Entegre sağlık hizmeti sunulan aile hekimliği birimlerinde kişi sayısı 2.100,
2. Cezaevi aile hekimliği birimlerinde 2.000,
3. Diğer aile hekimliği birimlerinde ise 3.500 olarak belirlenmiştir.

• Aile hekimlerine ve aile sağlığı çalışanlarına ihtiyaç hâlinde, 657 sayılı Kanun’un  Ek-33. maddesi çerçevesinde; haftalık çalışma süresi ve mesai saatleri dışında nöbet görevi verilip nöbetin tutulduğu kurumlarca nöbet ücreti ödenecek olup  ayrıca nöbet izni verilmeyecektir.  Entegre sağlık hizmetleri kapsamında hizmet veren aile hekimliği birimlerinde çalışan aile hekimi ve aile sağlığı çalışanları bu fıkra kapsamında değerlendirilmeyecektir.
• Yerleştirme sürecinde öncelikli olarak ilde çalışan aile hekimliği uzmanlarının seçileceği, uzman yoksa diğer aile hekimlerinin hizmet puanına göre sıralama yapılacaktır.
• Aile hekimliği uzmanlarının her aile sağlığı merkezinde tercih edebileceği pozisyon kontenjanı, aile sağlığı merkezindeki pozisyonların %50’si olarak uygulanacaktır. 
• Aile sağlığı merkezi için yeni bina inşa edilmesi veya kamu binası oluşturulması durumunda müdürlükçe yapılan planlama çerçevesinde aile sağlığı merkezinin veya aile hekimliği birimlerinin yeni hizmet mekanına taşınması zorunlu kılınmıştır.
• Aile sağlığı merkezlerinin iç ve dış standartları Bakanlıkça belirlenecek kurumsal kimlik kılavuzlarına uygun olması zorunlu kılınmıştır.

Yönetmelik Resmî Gazete’de yayımlandığı tarih itibariyle yürürlüğe girmiştir.

Yönetmelik’in tam metnine buradan ulaşabilirsiniz.

 

8. Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmıştır

 

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (“SGK”) tarafından hazırlanan, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (“Tebliğ”) 23.02.2025 tarihli ve 32822 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. 

Tebliğ’e göre;

• Birinci basamak sağlık hizmeti sunucularında [1]yapılan hekim ve diş hekimi muayenesinden katılım payı alınmayacaktır. 
•  Diğer sağlık hizmeti sunucularında yapılan hekim ve diş hekimi muayenesi nedeniyle uygulanacak katılım payı tutarları aşağıdaki şekilde belirtilmiştir: